foto: © Ektor Tsolodimos
Een van de meest gehoorde adviezen in de fotografie luidt: specialiseer je en kies een duidelijke niche. Maar ook het tegenovergestelde kan goed werken. Zelf heb ik er bewust voor gekozen om als fotograaf breed inzetbaar te blijven.
Amateur of professional?
Allereerst is het belangrijk om te bepalen of je de ambitie hebt om professioneel fotograaf te worden. Als hobby- of amateurfotograaf moet je vooral fotograferen waar je plezier aan beleeft. Het is begrijpelijk als je je wilt specialiseren omdat je bijvoorbeeld gek bent op natuur- of luchtvaartfotografie en niets liever doet dan precies dat. Maar ik begrijp het net zo goed als je overal schoonheid in ziet en jezelf niet wilt beperken.
De voordelen van specialiseren
Voor een beginnende of professionele fotograaf ligt het iets anders. Specialiseren heeft duidelijke voordelen.Het is doorgaans eenvoudiger om binnen één vakgebied veel kennis en ervaring op te bouwen dan binnen verschillende disciplines tegelijk.
Dat geldt ook voor het opbouwen van naamsbekendheid. Een fotograaf met een herkenbaar onderwerp of een uitgesproken stijl wordt eerder als specialist en autoriteit gezien. Dat kan het gemakkelijker maken om een specifieke doelgroep te bereiken en hogere tarieven te vragen.
Breed beginnen
In het begin van je loopbaan kan het juist prettig zijn wanneer je inkomsten uit verschillende soorten opdrachten kunt halen. Denk aan portretten, productfotografie en evenementen.
Ook dat is niet eenvoudig, want iedere discipline vraagt om eigen kennis en ervaring. Toch kan een brede inzetbaarheid helpen om voldoende opdrachten te krijgen en te ontdekken welk werk het beste bij je past. Je hoeft dus niet vanaf het eerste moment definitief voor één richting te kiezen.
Risico’s spreiden
Een belangrijk voordeel van niet specialiseren is dat je ook later in je carrière aan risicospreiding doet. Neem bijvoorbeeld de komst van generatieve AI. Die ontwikkeling lijkt vooralsnog meer invloed te hebben op bepaalde vormen van product- en reclamefotografie dan op bijvoorbeeld eventfotografie..
Een belangrijk voordeel van breed werken is risicospreiding.
Tijdens de coronacrisis gebeurde juist bijna het tegenovergestelde: evenementen vielen grotendeels weg, terwijl er binnen andere delen van de markt nog wel vraag naar fotografie en video bestond. Wie binnen meerdere disciplines kan werken, is daardoor minder afhankelijk van één specifieke markt.
Kennis uit verschillende disciplines combineren
Een onderschat voordeel van allround werken is dat verschillende fotografische disciplines elkaar kunnen versterken. Uiteindelijk draait fotografie steeds om licht, compositie, timing en het vertellen van een verhaal.
Een technisch ervaren productfotograaf kan die kennis bijvoorbeeld gebruiken om tijdens een bruiloft details als ringen, bloemen en kleding zorgvuldig vast te leggen. Een goede portretfotograaf heeft weer een voordeel bij een commerciële shoot waarin een product door iemand wordt gedragen of gebruikt.
Kennis en ervaring uit de ene discipline kunnen je werk binnen een andere discipline dus sterker maken.
Meer betekenen voor bestaande klanten
Een allround fotograaf kan voor dezelfde klant verschillende soorten opdrachten uitvoeren. Een bedrijf dat eerst portretten laat maken, heeft later misschien ook fotografie nodig voor een evenement, een nieuwe website of een bedrijfsfilm.
Dat kan commercieel aantrekkelijk zijn, maar heeft ook een praktisch voordeel voor de opdrachtgever. De fotograaf kent het bedrijf, de mensen en de gewenste uitstraling al. Daardoor kan het beeldmateriaal beter op elkaar aansluiten en hoeft de klant niet voor iedere opdracht een nieuwe maker te zoeken.
Uitgedaagd blijven
Voor mij persoonlijk is breed werken ook een manier om gemotiveerd te blijven. Vrijwel iedere fotograaf die professioneel werkt, is daarnaast ondernemer. Dat vraagt om nieuwsgierigheid, flexibiliteit en de bereidheid om nieuwe dingen te leren.
Vrijwel iedere fotograaf die professioneel werkt, is daarnaast ondernemer.
Door mezelf niet tot één fotografische discipline te beperken, blijf ik groeien en blijft het vak voor mij interessant. Iedere opdracht vraagt weer om een andere oplossing.
Maak een bewuste keuze
Of je beter specialist of allround fotograaf kunt zijn, is uiteindelijk heel persoonlijk. Het belangrijkste is dat je de keuze bewust maakt, dat je haar kunt onderbouwen en dat ze aansluit bij je talenten, interesses en manier van leven.
Wie meerdere disciplines aanbiedt, hoeft die overigens niet allemaal onder dezelfde naam of website te presenteren. Zakelijke fotografie, trouwfotografie en cursussen kunnen bijvoorbeeld ieder een andere doelgroep en uitstraling hebben. Door daarin een duidelijke scheiding aan te brengen, kun je breed werken zonder voor potentiële klanten onduidelijk te worden.
Specialiseren is dus niet de enige route naar een succesvolle loopbaan. Ook een brede fotograaf kan herkenbaar en deskundig zijn, zolang achter die veelzijdigheid een duidelijke visie schuilgaat.
Over de auteur
Ektor Tsolodimos is professioneel fotograaf en eigenaar van Epsilon Studios.
