foto: © Peter Steffen - FUJIFILM X-H1 and FUJINON XF200mmF2 LM OIS WR, 1/500 sec at F2, ISO 250
Fotograferen in situaties met weinig licht vraagt om keuzes. Je ziet de foto al voor je, maar het beschikbare licht om die foto te kunnen maken is beperkt. Dat betekent: goed kijken, zorgvuldig instellen, en vooral werken met de juiste objectieven. Het juiste objectief maakt het mogelijk om scherpe opnames te maken ook wanneer je moet werken met wat langere sluitertijden. Ze helpen je bovendien om ruis te beperken, zonder in te leveren op details. En ze geven je controle over scherptediepte, ook als het licht bijna weg is.
In dit artikel lees je waar je technisch op moet letten bij weinig licht, en welk type objectief daarbij het verschil maakt.
Werken bij weinig licht: waar moet je op letten?
Bij weinig licht zijn er drie manieren om je belichting op peil te houden:
- Langzamere sluitertijd: Je laat de sluiter langer openstaan zodat er meer licht binnenkomt. Nadeel: bewegende onderwerpen of kleine trillingen kunnen voor onscherpte zorgen.
- Hogere ISO-waarde: De sensor wordt gevoeliger gemaakt voor licht. Nadeel: dit kan ruis veroorzaken, zeker in donkere situaties.
- Groot diafragma (laag f-getal): De lensopening wordt groter, waardoor er meer licht op de sensor valt. Nadeel: je scherptediepte wordt kleiner, wat tegelijkertijd juist ook een creatief voordeel kan zijn.
FUJIFILM-camera’s zoals de X-T5 en X-S20 bieden vaak ondersteuning met tot 7 stops in-body stabilisatie, waardoor je uit de hand kunt blijven fotograferen, ook als je de sluitertijd wat moet verlengen. Toch blijft het diafragma hét middel bij uitstek om onder moeilijke lichtomstandigheden te werken: het zorgt voor maximale lichtinval, beperkt risico’s en geeft je meer creatieve controle.
Gebruik bij voorkeur de Diafragmavoorkeur (A-stand) in combinatie met Auto ISO. Zo laat je de camera zelf slimme keuzes maken, terwijl jij het diafragma bepaalt.
Prime-objectieven: maximale lichtopbrengst en controle
Prime-objectieven, oftewel objectieven met een vaste brandpuntsafstand, beschikken over een eenvoudige maar doelgerichte constructie. Dat betekent vaak dat deze objectieven over minder bewegende delen beschikken en daardoor kleiner of lichter zijn dan een zoomobjectief. Tegelijkertijd beschikken deze objectieven meestal over een groter maximaal diafragma.
Binnen de FUJIFILM X Serie zijn er prime-objectieven met een grootste diafragma van F1.0 tot F2.0, waarmee je aanzienlijk meer licht opvangt dan met een gemiddelde zoomobjectief. Vooral bij weinig licht en moeilijke lichtomstandigheden bieden deze objectieven dus voordelen: meer flexibiliteit in sluitertijd en ISO, en een kleinere kans op ruis of bewegingsonscherpte.
Hieronder vind je een overzicht van de meest gebruikte lichtsterke primes uit de X Serie, ieder met zijn eigen karakter en toepassingen.
Groothoek bij weinig licht: FUJINON XF16mmF1.4 R WR
Dit groothoekobjectief is ideaal voor landschappen in het blauwe uur, architectuur in smalle steegjes of sterrenfotografie in een open veld. Met een brandpuntsafstand van 16mm (24mm full-frame equivalent) en een groot diafragma van F1.4 biedt dit objectief maximale lichtopbrengst én een wijde beeldhoek – een combinatie die je zelden tegenkomt.
Dankzij de minimale scherpstelafstand van 15cm kun je verrassend dicht op je onderwerp werken. Dat maakt dit objectief ook geschikt voor creatieve close-ups met een weids perspectief. In donkere omstandigheden kun je vaak gewoon uit de hand blijven fotograferen zonder statief, ook bij ISO-waarden die je liever laag houdt.
Natuurlijk ogende standaard: FUJINON XF33mmF1.4 R LM WR
Dit objectief met een brandpuntsafstand van 33mm (vergelijkbaar met 50mm volformaat) biedt een beeldhoek die sterk overeenkomt met wat het menselijk oog waarneemt. Hierdoor voelt een foto intuïtief vertrouwd aan. Het is een favoriet onder straatfotografen, reportagefotografen en iedereen die bij weinig licht flexibel wil blijven werken zonder in te leveren op kwaliteit.
Het diafragma van F1.4 maakt het mogelijk om te fotograferen in de avond of binnenshuis zonder flitser, terwijl de snelle, stille autofocusmotor zorgt voor snelle scherpstelling. Dat maakt dit objectief ook zeer geschikt voor spontane momenten of situaties waarin je onopvallend wilt werken.
Ultralichtsterk voor portret en sfeer: FUJINON XF50mmF1.0 R WR
Met een maximaal diafragma van F1.0 is dit het lichtsterkste objectief in de hele X Serie. Deze 50mm (75mm full-frame equivalent) is ontwikkeld voor fotografen die maximale controle willen over de scherpte in hun beeld, ideaal voor portretfotografie bij omgevingslicht of nachtopnames met een uitgesproken sfeer.
De extreem kleine scherptediepte zorgt voor een duidelijke scheiding tussen het onderwerp en een zachte, rustige achtergrond (bokeh). Tegelijk levert dit objectief ook bij volle opening een scherp en gedetailleerd beeld, wat de XF50mmF1.0 tot een uitzonderlijk krachtig gereedschap maakt in donkere omstandigheden.
Teleportret in avondlicht: FUJINON XF90mmF2 R LM WR
De XF90mmF2 is ontworpen voor situaties waarin je iets meer afstand tot je onderwerp hebt, en wanneer er weinig licht beschikbaar is – bijvoorbeeld bij portretten buiten, optredens of bruiloften in de avond. Met een full-frame equivalent van 137mm en een helder diafragma van F2 biedt dit objectief een mooie beeldcompressie en natuurlijke isolatie van het onderwerp.
De snelle en stille autofocus, gecombineerd met hoge scherpte en minimale chromatische aberratie, maakt dit objectief populair onder fotografen die mensen vastleggen in beweging of in een onvoorspelbare omgeving.
Krachtige tele voor sport en actie: FUJINON XF200mmF2 R LM OIS WR
Dit objectief met een brandpuntsafstand van 200mm (305mm full-frame equivalent) combineert groot bereik met een indrukwekkend diafragma van F2 – een zeldzame combinatie bij dit soort brandpunten. Daarmee is het objectief uitermate geschikt voor sport, evenementen of wildlife bij weinig licht, bijvoorbeeld bij zonsopkomst of onder kunstlicht buiten op het veld of in een sporthal.
De XF200mm F2 wordt geleverd met een 1.4x teleconverter, waarmee je een brandpunt van 280mm (427mm full-frame equivalent) bereikt, met slechts één stop lichtverlies. Dankzij ingebouwde optische stabilisatie kun je ook op lagere sluitertijden blijven werken zonder bewegingsonscherpte.
Vogel- en natuurfotografie op afstand: FUJINON XF500mmF5.6 R LM OIS WR
De XF500mm F5.6 is het langste prime-objectief binnen de FUJIFILM X Serie. Met een brandpuntsafstand van 500mm (750mm full-frame equivalent) is dit objectief ontworpen voor fotografen die onderwerpen op grote afstand willen vastleggen – denk aan vogels, wild of dieren in beweging.
Ondanks het lange bereik is het objectief relatief licht en goed uitgebalanceerd, waardoor je uiterst mobiel blijft en flexibel kunt werken. Dankzij de effectieve optische beeldstabilisatie kun je langere sluitertijden gebruiken zonder concessies te hoeven doen aan scherpte. De XF500mm F5.6 is ideaal voor wie werkt in de vroege ochtend of bij wisselend natuurlijk licht – momenten waarop je snelheid én bereik nodig hebt, zonder dat je de ISO tot het uiterste hoeft op te trekken.
Zoomobjectieven voor weinig licht – flexibiliteit met constante lichtsterkte
Zoomobjectieven zijn ideaal wanneer je niet steeds van objectief wilt wisselen, of wanneer je in situaties werkt waar je jouw positie niet kunt aanpassen. Denk aan reportages, evenementen of wanneer je reist. In vergelijking met prime-objectieven hebben zooms doorgaans een iets kleiner maximaal diafragma.
Toch biedt FUJIFILM een aantal uitzonderlijk goede zoomobjectieven met een constante lichtsterkte van F2.8 over het volledige bereik, waardoor je bij weinig licht toch creatief en flexibel kunt blijven werken.
Ultragroothoek met constante lichtsterkte: FUJINON XF8-16mmF2.8 R LM WR
Voor wie graag werkt met extreme perspectieven, is dit objectief een uitstekende keuze. De XF8-16mm F2.8 (12–24mm full-frame equivalent) levert een opvallend brede beeldhoek met minimale vervorming. Ideaal voor architectuur, interieurs, landschappen en creatieve shots waarbij je dicht op het onderwerp wilt zitten, maar toch de volledige omgeving wilt meenemen.
Het vaste F2.8-diafragma maakt het objectief goed bruikbaar bij weinig licht, bijvoorbeeld binnen in kerken of tijdens het blauwe uur. Ondanks het complexe optische ontwerp blijft de scherpte hoog en de beeldkwaliteit consistent over het hele zoombereik.
Allround standaardzoom: FUJINON XF16-55mmF2.8 R LM WR II
Deze tweede generatie van de populaire standaardzoom biedt verbeterde balans, snellere scherpstelling én hetzelfde heldere F2.8-diafragma over het hele bereik. Met een bereik van 16–55mm (24–84mm full-frame equivalent) bestrijkt dit objectief het meest gebruikte brandpuntbereik voor reportage, documentaire, portret of dagelijks gebruik.
De XF16-55mmF2.8 R LM WR II is een werkpaard: robuust gebouwd, weerbestendig en optisch geoptimaliseerd voor gebruik bij weinig licht. Perfect voor fotografen die één betrouwbaar objectief willen waarmee ze in uiteenlopende lichtomstandigheden kunnen blijven werken – zonder in te leveren op beeldkwaliteit of flexibiliteit.
Telezoom met stabilisatie: FUJINON XF50-140mmF2.8 R LM OIS WR
Met een bereik van 50–140mm (76–213mm full-frame equivalent) en een vast diafragma van F2.8 is dit objectief uitermate geschikt voor portretten, evenementen, podiumfotografie en zelfs wildlife. De ingebouwde optische beeldstabilisatie helpt om trillingen te compenseren, zodat je ook bij langere sluitertijden nog scherpe beelden kunt maken – zelfs uit de hand.
De snelle, stille autofocus zorgt ervoor dat dit objectief ook goed inzetbaar is bij bewegende onderwerpen in minder voorspelbare lichtomstandigheden. Voor fotografen die werken in variabele situaties – van binnen tot buiten, van stilstaand tot in actie – is dit een veelzijdig en professioneel stuk gereedschap.
Supertelezoom voor afstand en detail: FUJINON XF150-600mmF5.6-8 R LM OIS WR
Met een indrukwekkend bereik van 150–600mm (equivalent aan 229–914mm full-frame) is dit objectief ontworpen voor fotografen die werken op grote afstand – denk aan vogelfotografie, luchtvaart, sport of wildlife in uitgestrekte gebieden. Ondanks het bereik is dit objectief verrassend licht en goed uitgebalanceerd, waardoor je ook langer uit de hand kunt blijven werken.
Het variabele diafragma van F5.6–8 betekent dat het objectief minder lichtsterk is dan sommige primes of zooms, maar de effectieve optische beeldstabilisatie compenseert dit deels. In combinatie met de hoge ISO-prestatie van X Serie-camera’s blijft dit objectief goed inzetbaar bij weinig licht, bijvoorbeeld in de vroege ochtend of late namiddag.
Meer halen uit werken bij weinig licht
De juiste objectieven geven je niet alleen technische ruimte, maar ook creatieve vrijheid. Zeker bij weinig licht is het belangrijk om te weten wat je doet – en waarom je voor een bepaald type objectief kiest. Werk je veel in de avond, binnen of bij natuurlijk licht in de vroege ochtend? Dan loont het om te investeren in lichtsterke objectieven die passen bij jouw manier van fotograferen.
Wil je meer leren over technieken, instellingen of de praktische inzet van specifieke FUJIFILM X Serie-objectieven? Bezoek dan het FUJIFILM Learning Centre. Daar vind je aanvullende artikelen, voorbeelden en tips die je verder op weg helpen, ook als het licht lastig is.
