De nieuwe Fujifilm XF400mm F4.5 biedt op een X-camera dezelfde beeldhoek als een 609mm-objectief op kleinbeeld. Dat is serieus veel tele. Toch weegt hij slechts 1.245 gram. Lichte superteleobjectieven zijn tegenwoordig geen zeldzaamheid meer, maar de combinatie van dit gewicht, een relatief lichtsterke F4.5-opening en ondersteuning voor teleconverters maakt deze 400mm binnen het Fujifilm X-systeem bijzonder interessant.
De XF400mm F4.5 is bedoeld voor wildlife, sport en luchtvaartfotografie. Onderwerpen dus die meestal ver weg zijn, vaak bewegen en zelden wachten tot de fotograaf zijn statief goed heeft neergezet.
Tussen 200 en 500 mm
Binnen de Fujifilm X-serie neemt de nieuwe 400mm een interessante positie in. De Fujifilm XF500mm F5.6 komt verder: zijn beeldhoek is vergelijkbaar met die van een 762mm-objectief op kleinbeeld. De XF400mm levert daar honderd millimeter voor in, maar is ongeveer 90 gram lichter en met f/4.5 ongeveer twee derde stop lichtsterker.
Dat verschil lijkt op papier niet enorm, maar kan in de praktijk precies genoeg zijn om een kortere sluitertijd of lagere ISO-waarde te gebruiken. Ook is de iets ruimere beeldhoek prettig bij het volgen van vogels in vlucht, raceauto’s of vliegtuigen. Een bewegend onderwerp vinden en binnen het kader houden wordt lastiger naarmate de brandpuntsafstand langer wordt.
De 500mm blijft aantrekkelijk voor kleine vogels en dieren op grote afstand. De 400mm lijkt meer de middenweg voor fotografen die veel bereik willen, maar niet altijd vanaf een statief of vaste positie werken.
Aan de andere kant van het assortiment staat de Fujifilm XF200mm F2. Die is veel lichtsterker en beter geschikt voor sport onder kunstlicht, maar geeft met zijn 305mm-equivalente beeldhoek aanzienlijk minder bereik.
Zo belandt de nieuwe 400mm mooi tussen beide objectieven in: flink meer bereik dan de 200mm, maar meer lichtsterkte en iets minder gewicht dan de 500mm.
Vast brandpunt of telezoom?
De Fujifilm XF 400mm f/4.5 heeft een vaste brandpuntsafstand en is daardoor minder flexibel dan een telezoom zoals de XF 150-600mm f/5.6-8. Komt een dier of raceauto dichterbij, dan kun je niet even uitzoomen. Daar staan een hogere lichtsterkte en een volledig op 400 mm afgestemd optisch ontwerp tegenover. Wie maximale detailweergave zoekt en vooraf ongeveer weet waar de actie plaatsvindt, zal dat waarderen; wie voortdurend tussen overzicht en detail wisselt, is beter af met een zoom.
Tot 1.219 mm met teleconverter
Mocht 609 mm kleinbeeldequivalent nog niet genoeg zijn, dan is de XF 400mm compatibel met de Fujifilm XF1.4X TC WR en XF2X TC WR. Met de XF1.4X TC WR verandert de lens in een 560mm f/6.3, met een beeldhoek die overeenkomt met 853 mm op kleinbeeld.
Met de 2x-teleconverter komt zelfs 1.219 mm kleinbeeldequivalent binnen bereik. Een vogel die eerst als een bescheiden stipje in beeld stond, krijgt dan ineens een veel prominentere plek. Je levert twee stops lichtsterkte in, maar hoeft geen tweede objectief mee te nemen.
21 lenselementen tegen kleurfouten
De optische constructie bestaat uit 21 lenselementen verdeeld over 14 groepen. Daaronder bevinden zich twee Super ED-elementen en vier ED-elementen. Deze speciale glassoorten moeten chromatische aberratie beperken, een optische afwijking die bij lange teleobjectieven zichtbaar kan worden als gekleurde randjes langs contrastrijke details.
Dat is vooral belangrijk bij vogels tegen een lichte lucht, witte vliegtuigen in de zon of sportkleding met harde contrasten. Juist bij zulke onderwerpen vallen paarse of groene kleurrandjes snel op.
Het maximale diafragma van f/4.5 helpt daarnaast om het onderwerp los te maken van de achtergrond. Door de lange brandpuntsafstand wordt die achtergrond sterk vergroot en onscherp weergegeven, waardoor storende takken, tribunes of gebouwen minder nadrukkelijk aanwezig zijn.
Stabilisatie helpt
De optische beeldstabilisatie levert volgens Fujifilm maximaal 5,5 stops winst. Dat helpt niet alleen bij langere sluitertijden, maar maakt ook het zoekerbeeld rustiger. Een vogel, raceauto of vliegtuig blijft daardoor gemakkelijker te volgen. Voor het bevriezen van de beweging heb je natuurlijk nog steeds een korte sluitertijd nodig: de stabilisatie houdt de camera stil, niet het onderwerp.
Ook de gewichtsverdeling helpt bij fotograferen uit de hand. Fujifilm heeft het zwaartepunt dichter bij de camerabody gelegd, waardoor de lens minder sterk naar voren trekt. De 1.245 gram verdwijnt daarmee niet, maar voelt tijdens een lange middag langs het circuit of in het veld wel een stuk vriendelijker.
Autofocus voor onvoorspelbare actie
Voor de scherpstelling gebruikt de XF400mm een interne, relatief lichte scherpstelgroep die wordt aangedreven door een lineaire motor. Dit moet zorgen voor een snelle, stille en nauwkeurige autofocus zonder dat het objectief tijdens het scherpstellen van lengte verandert.
Met de focus limiter kan het scherpstelbereik worden beperkt tot onderwerpen die verder dan vijf meter verwijderd zijn. De autofocus hoeft dan niet het volledige traject te doorlopen wanneer hij het onderwerp even kwijtraakt.
Ook is er een Focus Preset-functie. Met de SET-knop sla je vooraf een scherpstelafstand op. Zet je de Focus Select-schakelaar vervolgens op PRESET, dan roep je die afstand met de Focus Control Button aan de voorkant direct weer op. Handig wanneer een vogel telkens op dezelfde tak landt of een sporter steeds op een voorspelbare plek verschijnt.
Aan de voorkant zit bovendien een Focus Control Button waarmee je direct AF-L, PRESET of AF activeert. Zo hoef je voor deze functies niet eerst het cameramenu in.
Gebouwd voor buiten
De XF400mm F4.5 is op twintig plaatsen afgedicht tegen stof en vocht en blijft volgens Fujifilm functioneren bij temperaturen tot -10 °C. Het frontelement heeft een fluorcoating, waardoor water, vuil en vingerafdrukken minder gemakkelijk aan het glas hechten.
Dat past bij het werk waarvoor deze lens is bedoeld. Wildlife en buitensport vinden nu eenmaal niet uitsluitend plaats op droge dagen met aangename temperaturen.
De XF400mm F4.5 is geen goedkope of veelzijdige alleskunner. Daarvoor is de vaste brandpuntsafstand te specialistisch. Voor fotografen die voldoende hebben aan één lange beeldhoek, vormt hij echter een interessante middenweg: aanzienlijk meer bereik dan de XF200mm F2, meer lichtsterkte dan de XF500mm F5.6 en minder gewicht dan de XF150-600mm. Vooral fotografen die veel uit de hand werken, lijken daarvan te profiteren. Hoe de autofocus en beeldkwaliteit in de praktijk uitpakken, zal een uitgebreide test moeten uitwijzen.
Prijs en beschikbaarheid
De Fujifilm XF400mmF4.5 R LM OIS WR is naar verwachting vanaf medio september 2026 verkrijgbaar. De adviesprijs bedraagt € 2.899 inclusief btw.
De XF400mm F4.5 is geen goedkope of veelzijdige alleskunner. Daarvoor is de vaste brandpuntsafstand te specialistisch. Voor fotografen die voldoende hebben aan één lange beeldhoek, vormt hij echter een interessante middenweg: aanzienlijk meer bereik dan de XF200mm F2, meer lichtsterkte dan de XF500mm F5.6 en minder gewicht dan de XF150-600mm. Vooral fotografen die veel uit de hand werken, lijken daarvan te profiteren. Hoe de autofocus en beeldkwaliteit in de praktijk uitpakken, zal een uitgebreide test moeten uitwijzen.
