Veel fotografen die net beginnen met een serieuze camera kijken met een soort ontzag naar de M-stand op de keuzeknop. “De M-stand? Dat is vast iets voor professionals. Laat ik daar maar van wegblijven tot ik een cursus heb gedaan…”Maar klopt dat wel? Is fotograferen in de M-stand echt zo magisch?
Variëren met belichting, soms nodig om tot de juiste instelling te komen, gaat in de M-stand vaak snel en direct.
Wat is de M-stand?
In de M-stand regel je zelf zowel diafragma als sluitertijd. Je kijkt daarbij naar de lichtmeteraanduiding in de zoeker. Staat de index op nul, dan heb je de belichting die het meetsysteem van de camera adviseert.
Als je op die manier werkt, maak je jezelf echter al snel tot het slaafje van je camera: je volgt braaf op wat hij je opdraagt. Dat zal niet automatisch tot betere foto’s leiden, dat mag duidelijk zijn.
Waarom variëren met belichting?
Er zijn twee redenen om in de M-stand met belichting te werken. De eerste is dat je snel en eenvoudig met licht en donker kunt spelen. De schaal onder of naast de zoeker geeft aan hoeveel je afwijkt van de belichting die de camera als ideaal beschouwt. Door kort aan sluitertijd of diafragma te draaien kun je heel snel een extra opname maken met een andere belichting.
De truc is alleen: je moet wel weten wat je doet.
Schakel daarom bij voorkeur de meerveldsmeting uit. Dat is een intelligente lichtmeting die de scène probeert te interpreteren, maar dat wil je nu juist zelf doen. Kies liever een van de twee ‘dommere’ meetmethoden: centrumgerichte meting of spotmeting.
Bij centrumgericht meet de camera een gemiddelde van het totale beeld en beslis je zelf of je royaler of krapper wilt belichten. Met spotmeting meet je een of meer kleine details. Handig is dat de lichtmeter gewoon actief blijft, ook in de M-stand.
De belichtingsschaal in de zoeker laat zien hoeveel je huidige instellingen afwijken van wat de lichtmeter adviseert. Zo kun je heel gericht variëren met licht, donker en contrast. Op moderne camera’s zie je in live view meestal direct hoe je instellingen de belichting beïnvloeden, zodat je een realistische preview krijgt van het eindresultaat.
Belichting vastzetten in de M-stand
Tweede pluspunt van de M-stand is: als het licht verandert, blijft de belichting constant. Stel: je fotografeert een voorbijrijdende wielrenner, waarbij je hem met de camera volgt. Struikgewas op de achtergrond, maar ineens passeert hij een witte, door de zon beschenen muur.
Maar technisch goed belicht geeft niet altijd het mooiste resultaat.
De kans is erg groot dat de renner dan even donkerder wordt weergegeven, als je de camera tenminste z’n gang laat gaan. Zet je de belichting vast, dan kan die zich niet aanpassen. Daarvoor is de M-stand prima geschikt.
Het is uitgesloten dat je camera hier automatisch tot de gewenste belichting komt. Fijnzinnig doseren, dat gaat goed in de M-stand.
Overigens kun je de belichting in de P-, A- of S-stand ook snel vastzetten, door indrukken van de AEL-toets. Bij sommige camera’s wordt dan meteen de scherpstelling vergrendeld, maar die koppeling is meestal uitschakelbaar.
Wanneer werkt de automaatstand ook prima?
Vergis je niet in de slimheid van de moderne cameratechniek. Het is werkelijk verrassend hoe vaak de belichting in de automaatstand gewoon prima in orde komt.
Maar technisch goed belicht geeft niet altijd het mooiste resultaat.
Met name bij hoge contrasten moet je de camera helpen kiezen: gaan we zorgen dat de donkere beeldpartijen er goed uitzien, of laten we die voor wat ze zijn en gaan we voor de lichte delen? Dan moet je laten zien wie er de baas is. En kan het edele handwerk snel de beste oplossing bieden.
Bracketing (belichtingstrapjes maken) is natuurlijk ook een optie. Maar niet bij alle camera’s is die functie snel te activeren en af te regelen. De M-stand is dan verbluffend simpel en effectief.
Conclusie
De M-stand geeft je creatieve controle, maar automaatstanden zijn vaak verrassend goed. De sleutel is begrijpen wanneer je welke keuze maakt.
