Een objectief van 66 mm klinkt bijna als een meetfout. Toch koos Leica juist deze ongebruikelijke brandpuntsafstand voor de nieuwe Summicron-M 66 f/2. Het objectief is gebaseerd op een uiterst zeldzame voorganger die eind jaren zestig voor de US Navy werd ontwikkeld. Destijds werden er ongeveer tweehonderd van gemaakt. Nu keert de voormalige spionagelens terug, zij het in een iets minder geheime oplage van 660 exemplaren.
Gebouwd voor geheime opdrachten
Het oorspronkelijke Elcan 66 mm f/2 werd ontworpen door Dr. Walter Mandler, die bij Ernst Leitz Canada verantwoordelijk was voor een reeks invloedrijke Leica-objectieven. De Amerikaanse marine zocht een compact objectief dat er onopvallend uitzag, maar bijzonder kleine details kon vastleggen.
Dat verklaart ook de merkwaardige 66 mm. Het was geen poging om fotografen te laten twijfelen tussen een 50- en een 75mm-objectief, maar het resultaat van een optische rekensom. Mandler zocht de beste balans tussen resolutie, contrast en formaat. Daar kwam geen mooi rond getal uit, maar 66 mm.
Dat is nog eens iets anders dan een waarschuwing om de lensdop niet kwijt te raken.
Veel exemplaren werden gebruikt in combinatie met de Leica KE-7A, een militaire uitvoering van de Leica M4. Camera en objectief vormden samen een compacte set voor discrete verkenningsfotografie.
Bij sommige sets hoorde zelfs een instructie waarin stond hoe de apparatuur bij gevangenneming vernietigd moest worden. Dat is nog eens iets anders dan een waarschuwing om de lensdop niet kwijt te raken.
Tussen 50 en 75 mm
In fotografisch gebruik zit 66 mm precies tussen een standaardobjectief en een korte portrettele in. Vergeleken met de Leica Summilux-M 50 f/1.4 Classic komt het onderwerp iets dichterbij en wordt de achtergrond subtieler samengedrukt. Tegelijk blijft de beeldhoek ruimer en waarschijnlijk wat gemakkelijker inzetbaar dan die van een 75mm-portretobjectief.
Voor straatfotografie is 66 mm aan de lange kant als je graag veel omgeving laat zien. Voor portretten, details en rustige reportages kan het juist een prettige middenweg zijn. Je krijgt meer afstand tot je onderwerp dan met 50 mm, zonder meteen de sterkere compressie van een langere telelens.
De Summicron-M 66 f/2 is met zijn maximale diafragma van f/2 minder lichtsterk dan de Summilux-M 50 f/1.4. Ook de nieuwe Leica Noctilux-M 35 mm f/1.2 ASPH. laat meer licht binnen en kan de achtergrond nadrukkelijker vervagen. Daar staat tegenover dat f/2 nog altijd ruim voldoende is om een onderwerp los te maken van de achtergrond, zeker bij deze iets langere brandpuntsafstand.
Klassiek karakter, moderne techniek
Leica heeft de oorspronkelijke optische berekening niet simpelweg gekopieerd. Het ontwerp is aangepast aan moderne productiemethoden en de hoge resolutie van huidige digitale M-camera’s. Bij volle opening belooft het objectief een zachte bokeh in combinatie met een duidelijke contrastweergave. Wie diafragmeert, krijgt juist het karakter waarvoor het origineel werd ontworpen: een hoge resolutie en een nauwkeurige weergave van kleine details.
Daarmee kiest Leica een andere benadering dan bij de moderne APO-objectieven. Een APO-Summicron-M 50 f/2 ASPH. is vooral ontwikkeld om optische afwijkingen zo ver mogelijk terug te dringen. De nieuwe 66mm probeert daarnaast iets van het karakter en de geschiedenis van zijn voorganger vast te houden.
Dat past bij de Leica Classic-lijn. Eerder bracht Leica onder meer historische uitvoeringen van de Summaron-M 28 f/5.6, Thambar-M 90 f/2.2, Noctilux-M 50 f/1.2, Summilux-M 35 f/1.4 en Summilux-M 50 f/1.4 opnieuw uit. De Summicron-M 66 f/2 is binnen die reeks misschien wel de vreemdste keuze, maar juist daardoor ook een van de interessantste.
Militaire eigenaardigheden behouden
Ook mechanisch wijkt de 66mm af van gewone Leica M-objectieven. De diafragmaring draait de andere kant op en de afstandsschaal volgt de indeling van het militaire origineel. Dat zal voor ervaren M-fotografen in het begin ongetwijfeld een paar verkeerde bewegingen opleveren.
Op de frontring staan niet alleen het serienummer, maar ook het nummer van de optische berekening B1047 en Leica’s interne materiaalnummer. De naam ‘Leitz Wetzlar’ vervangt het vroegere ‘Elcan’, een afkorting van Ernst Leitz Canada.
Aan de zijkant staat bovendien het kleine getal ‘60’. Dat verwijst niet naar een 60mm-objectief, maar naar de exact gemeten brandpuntsafstand van 66,0 mm. Dergelijke markeringen werden vroeger gebruikt op precisieobjectieven waarbij de werkelijke brandpuntsafstand nauwkeurig werd vastgelegd.
Een passende lens voor de Leica M EV1
Traditionele Leica M-camera’s gebruiken vaste framelijnen in de optische zoeker. Voor 66 mm is geen exact passend kader aanwezig, waardoor je de uiteindelijke uitsnede enigszins moet inschatten. De Leica M EV1 met elektronische zoeker toont wel rechtstreeks het volledige beeld van het objectief. Daardoor kun je met deze camera nauwkeuriger kaderen en scherpstellen.
Toch zal het merendeel van de 660 exemplaren vermoedelijk niet dagelijks door weer en wind worden meegenomen. De combinatie van het bijzondere verhaal, de kleine oplage en de vele historische details maakt dit minstens zozeer een verzamelobject als een gebruiksobject.
Prijs en beschikbaarheid
De Leica Summicron-M 66 f/2 is vanaf 3 september 2026 zeer beperkt verkrijgbaar. De adviesprijs bedraagt € 9.850 inclusief btw.
In november 2026 wordt het exemplaar met serienummer 001 geveild tijdens de Leitz Photographica Auction in Wetzlar. Wie die weet te bemachtigen, koopt waarschijnlijk een objectief dat minder geheime missies zal meemaken dan zijn voorganger. Over de verzamelaarswaarde hoeven we ons vermoedelijk minder zorgen te maken.
