Water en camera’s zijn meestal geen ideale combinatie. Toch is fotograferen in het zwembad, tijdens het snorkelen of zelfs op tientallen meters diepte tegenwoordig makkelijker dan ooit. Je kunt kiezen voor een waterdichte compactcamera of actioncam, maar ook je smartphone of systeemcamera meenemen in een speciaal onderwaterhuis. Welke oplossing het beste is, hangt vooral af van wat je wilt fotograferen en hoe diep je het water in gaat.
Een waterdichte compactcamera
Voor vakanties, het zwembad, kajakken en snorkelen is een waterdichte compactcamera nog altijd een van de eenvoudigste oplossingen. Je hoeft geen apart onderwaterhuis mee te nemen en de bediening blijft vrijwel hetzelfde als boven water.
Een bekend voorbeeld is de OM SYSTEM Tough TG-7. Deze camera is zonder extra behuizing waterdicht tot 15 meter en kan RAW-bestanden opnemen. Ook de PENTAX WG-1000 is tot 15 meter waterdicht. Daarmee zijn dergelijke camera’s vooral interessant voor gebruik rond het zwembad, aan het strand en tijdens snorkeltochten.
Het voordeel is vooral het gemak. Een nadeel is dat de relatief kleine beeldsensor en compacte lens hun beperkingen hebben wanneer er weinig licht beschikbaar is. Onder water wordt dat al snel relevant.
Een actioncam onder water
Actioncams hebben de rol van de vroegere eenvoudige ‘zwembadcamera’ voor een groot deel overgenomen. Ze zijn klein, stevig, hebben meestal een zeer groothoekige lens en kunnen vaak zonder extra behuizing al behoorlijk diep het water in.
Hoe diep precies verschilt sterk per model. Zo is de DJI Osmo Action 6 zonder behuizing geschikt tot 20 meter; met het bijbehorende onderwaterhuis gaat dat tot 60 meter. De Insta360 Ace Pro 2 is zonder behuizing waterdicht tot 12 meter en met een Dive Case tot 60 meter. Ook voor verschillende GoPro-modellen zijn behuizingen verkrijgbaar waarmee tot ongeveer 60 meter kan worden gedoken. Controleer daarom altijd de specificaties van precies jouw camera en behuizing voordat je het water in gaat.
De GoPro HERO13 is zonder extra behuizing waterdicht tot 10 meter. Met de speciale Protective Housing kan de camera worden gebruikt tot een diepte van 60 meter.
Voor video zijn actioncams bijzonder aantrekkelijk. Voor wie vooral hoogwaardige foto’s wil maken en volledige controle over objectief, belichting en flitslicht belangrijk vindt, biedt een systeemcamera in een goed onderwaterhuis meer mogelijkheden.
Kan je smartphone gewoon mee onder water?
Dat een moderne smartphone waterbestendig is, betekent niet automatisch dat je hem als onderwatercamera moet gebruiken.
Apple waarschuwt bijvoorbeeld expliciet dat de waterbestendigheid van een iPhone niet permanent is en door normale slijtage kan afnemen. Het bedrijf adviseert bovendien om niet met een iPhone te zwemmen en hem niet bewust onder te dompelen. Vloeistofschade valt ook niet zonder meer onder de beperkte garantie.
Wil je serieus met je smartphone onder water fotograferen, gebruik dan daarom een speciaal onderwaterhuis dat voor jouw telefoon is ontworpen. Dat geeft niet alleen extra bescherming, maar maakt de bediening onder water vaak ook eenvoudiger.
Je systeemcamera meenemen
Wil je onder water dezelfde beeldkwaliteit en creatieve mogelijkheden als boven water, dan kom je uit bij een echt onderwaterhuis voor je systeemcamera of spiegelreflexcamera.
Zo’n behuizing wordt specifiek voor een bepaald cameramodel gemaakt. De knoppen en draaiknoppen aan de buitenkant bedienen via mechanische verbindingen de camera binnenin. Voor verschillende objectieven zijn bovendien verschillende lenspoorten nodig.
Dat maakt deze oplossing aanzienlijk duurder en omvangrijker, maar je krijgt er veel voor terug: een grotere sensor, RAW-opnamen, verwisselbare objectieven, betere prestaties bij weinig licht en de mogelijkheid om externe onderwaterflitsers te gebruiken.
Professionele onderwaterhuizen kunnen bovendien veel dieper dan een losse waterdichte camera. De maximale diepte verschilt per merk en model en moet je altijd controleren bij de fabrikant.
En een flexibele onderwaterzak?
Er bestaan ook flexibele waterdichte behuizingen waarin een gewone camera kan worden geplaatst. Ewa-Marine maakt bijvoorbeeld nog verschillende modellen voor camera’s en objectieven. Afhankelijk van de uitvoering worden daarbij verschillende maximale dieptes opgegeven.
Zo’n flexibele behuizing kan interessant zijn voor snorkelen, kanoën, fotograferen vanaf een boot of werken in regen, zand en opspattend water. De bediening is doorgaans minder direct dan bij een hard onderwaterhuis en ook de optische mogelijkheden zijn beperkter. Voor regelmatig duiken met een kostbare camera ligt een speciaal hard onderwaterhuis daarom meer voor de hand.
Licht gedraagt zich anders onder water
Zelfs met de beste camera blijft onderwaterfotografie technisch anders dan fotograferen op het droge. Water absorbeert licht en vooral rode golflengten verdwijnen relatief snel. Naarmate je dieper komt, krijgen foto’s daardoor gemakkelijker een blauw- of groenachtige uitstraling.
Dicht bij het wateroppervlak kun je bij helder water vaak uitstekend met bestaand licht werken. Op grotere diepte wordt kunstlicht belangrijker als je natuurlijke kleuren wilt terugbrengen.
Fotografeer je met een camera die RAW ondersteunt, dan heb je bij de nabewerking bovendien meer mogelijkheden om witbalans en kleuren te corrigeren.
Ga dichterbij dan je denkt
Onder water geldt vaak: hoe minder water er tussen camera en onderwerp zit, hoe beter. Zwevende deeltjes, sediment en plankton verminderen het contrast en kunnen de foto een melkachtige uitstraling geven. Ook Adobe adviseert bij weinig licht of veel sediment dichter naar het onderwerp toe te gaan.
Een groothoekobjectief is daarom onder water bijzonder bruikbaar. Daarmee kun je dicht bij je onderwerp blijven en toch een groot deel van de omgeving in beeld brengen.
Dat is ook de reden waarom veel indrukwekkende onderwaterfoto’s met verrassend korte opnameafstanden worden gemaakt.
Pas op voor de ‘sneeuwbui’
Flitsen onder water heeft nog een extra uitdaging. Zwevende deeltjes kunnen het flitslicht rechtstreeks naar de camera terugkaatsen. Op de foto verschijnen dan allemaal lichte puntjes: het bekende backscatter-effect.
Bij serieuzere onderwaterfotografie worden flitsers daarom vaak op armen naast de camera geplaatst. Het licht valt dan meer van opzij op het onderwerp, waardoor minder zwevende deeltjes direct terug naar het objectief reflecteren.
Met de ingebouwde flitser van een compactcamera is dat moeilijker te voorkomen.
Controleer de afdichting
Bij een onderwaterhuis is de afdichting minstens zo belangrijk als de camera zelf. Een zandkorrel, haartje of verkeerd geplaatste O-ring kan voldoende zijn om problemen te veroorzaken.
Controleer daarom vóór gebruik altijd of de afdichting schoon is en correct op zijn plaats zit. Gebruik alleen smeermiddel als en zoals de fabrikant dat voorschrijft; te veel of het verkeerde middel kan juist problemen veroorzaken. Fabrikant Ikelite waarschuwt bijvoorbeeld expliciet dat verschillende O-ringen verschillende onderhoudsinstructies hebben.
Test een onbekend of pas onderhouden huis bij voorkeur eerst zonder kostbare camera erin.
Welke oplossing kies je?
Voor wat spelen en fotograferen in en rond het zwembad is een waterdichte compactcamera of actioncam meestal de makkelijkste oplossing. Ga je snorkelen, dan zijn diezelfde camera’s vaak nog steeds ruim voldoende, zolang je binnen de opgegeven maximale diepte blijft.
Wil je vooral video maken, dan ligt een actioncam voor de hand. Wil je de beeldkwaliteit en creatieve mogelijkheden van je gewone camera behouden, dan is een passend onderwaterhuis interessanter. En wie echt serieus gaat duiken en fotograferen, komt uiteindelijk uit bij een degelijk hard onderwaterhuis met geschikte objectieven, lenspoorten en eventueel externe verlichting.
Eén regel blijft bij al deze oplossingen hetzelfde: vertrouw nooit alleen op de term ‘waterdicht’. Controleer vóór iedere duik de maximale diepte, gebruiksduur, afdichting en voorschriften van jouw specifieke camera of behuizing.
Onder water krijg je immers zelden een tweede kans wanneer de afdichting het begeeft.
(Dit artikel verscheen oorspronkelijk in 2008 en is sindsdien meerdere keren geactualiseerd. In augustus 2026 is het opnieuw volledig bijgewerkt om verouderde camera’s en onderwateroplossingen te vervangen door actuele informatie.)
