Het maken van een foto van iemand met een raampartij op de achtergrond kan ertoe leiden dat de persoon te donker wordt weergegeven, terwijl het raam juist erg licht of zelfs overbelicht is. In zo’n situatie heb je te maken met een groot verschil tussen de lichte en donkere delen van de scène. Dat helderheidsverschil kan groter zijn dan de camera in één opname goed kan vastleggen.
Hoewel je dit probleem nooit helemaal kunt omzeilen kun je toch een aantal stappen ondernemen bij het schieten van de foto en in de nabewerking ervan, zodat de te lichte en te donkere gebieden in de foto naar elkaar toekomen en waarbij je dit probleem dus zo veel mogelijk minimaliseert. Lees de zes tips die hierbij van pas kunnen komen.
1. Nabewerking
In de nabewerking kun je lichte en donkere partijen vaak flink corrigeren. Met programma’s als Lightroom, Camera Raw of Photoshop kun je hooglichten terugbrengen en schaduwen oplichten. Houd er wel rekening mee dat details die bij de opname volledig zijn uitgebleekt of dichtgelopen niet altijd kunnen worden teruggehaald.
Fotograferen in RAW biedt hierbij de meeste speelruimte, omdat een RAW-bestand aanzienlijk meer beeldinformatie voor de nabewerking bewaart dan een JPEG-bestand.
Echter, het is hierbij wel van groot belang om de opname in RAW te schieten. Lees hier meer over waarom het fotograferen in RAW zo belangrijk is.
Het gebruik van Photoshop is allang niet meer voorbehouden aan professionele designers. Ook als hobbyfotograaf kun je een Photoshopcursus doen en op basis daarvan het beste uit je zelfgemaakte foto’s halen. Je kunt de kleuren verbeteren, oneffenheden wegwerken en zelfs complete fotocollages maken. Maar als je met Photoshop aan de slag gaat zonder enige kennis van zaken, zul je niet in staat zijn de geavanceerde functies goed te doorgronden en lukt het niet goed om zo optimaal mogelijk gebruik te maken van de mogelijkheden die deze applicatie biedt.
2. De compositie wijzigen
Vooraf aan het maken van de foto is dit waarschijnlijk de eenvoudigste oplossing: wanneer je een opname maakt met zowel uitgebleekte als dichtgelopen delen, kun je de camera verplaatsen om een van de twee uitersten te elimineren.
In het geval van een foto bij een raampartij kun je bijvoorbeeld ofwel de gordijnen een beetje sluiten voor de opname, of op een geheel andere plek gaan staan en bijvoorbeeld meer vanaf de kant van het raam fotograferen.
3. Belichtingscompensatie of spotmeting
Als je de compositie niet kunt aanpassen, kun je de belichting afstemmen op het belangrijkste deel van de foto. Met belichtingscompensatie kun je de opname bewust lichter of donkerder maken.
Je kunt ook spotmeting gebruiken. Daarbij meet de camera het licht in een klein gedeelte van het beeld, bijvoorbeeld op het gezicht van de persoon die je fotografeert. Houd er wel rekening mee dat andere delen van de foto daardoor te licht of te donker kunnen worden. Bij sommige camera’s kun je de gemeten belichting vervolgens met AE-lock vergrendelen voordat je de compositie opnieuw bepaalt.
4. Invulflits gebruiken
Als je opname een zonnige achtergrond heeft, maar je onderwerp bevindt zich in de schaduw (of heeft een hoed op), zet dan een flitser aan voor invulling. Een invulflits kan het onderwerp oplichten en zo het verschil in helderheid tussen onderwerp en achtergrond verkleinen.
5. Pas HDR toe
Bij scènes met een zeer groot verschil tussen lichte en donkere partijen kun je HDR gebruiken. Maak daarvoor meerdere foto's van exact dezelfde compositie met verschillende belichtingen. Vaak zijn drie opnamen voldoende: één normaal belichte foto, één onderbelichte en één overbelichte foto. Bij extreme contrastverschillen kunnen meer opnamen nodig zijn.
Gebruik bij voorkeur belichtingsbracketing en houd diafragma en ISO gelijk, zodat vooral de sluitertijd tussen de opnamen verandert. Een statief is handig, maar dankzij automatische uitlijning in moderne software niet altijd noodzakelijk. Programma’s als Lightroom kunnen de verschillende belichtingen vervolgens samenvoegen tot één HDR-bestand waarin zowel lichte als donkere delen meer detail bevatten.
Importeer de opnamen vervolgens in je fotobewerkingsprogramma en voeg ze samen tot één HDR-bestand. Daarbij wordt informatie uit de verschillende belichtingen gecombineerd, zodat zowel in de lichte als in de donkere delen van de foto meer detail behouden blijft.
6. Gebruik een filter
Als de foto een heldere lucht met een donkere grond heeft (bijvoorbeeld bij zonsondergang of op een bewolkte dag), kun je een gradueel filter (ook wel verloopfilter genoemd) met neutrale kleur gebruiken. Het donkere gedeelte van het filter houdt een deel van het licht uit bijvoorbeeld de lucht tegen, terwijl het heldere gedeelte de voorgrond vrijwel ongemoeid laat. Hierdoor worden de grond en de lucht correct belicht zonder HDR te hoeven gebruiken. Een aloude beproefde methode.
Met deze zes simpele aanwijzingen ben je hoog contrast situaties in de fotografie beter de baas, en vermijd je een situatie waarin je wellicht belangrijke beeldinformatie verloren laat gaan.
