Diverse onderzoeksinstituten en fabrikanten werken aan lenzen waarvan de optische werking met stroomvariaties te beïnvloeden is. Daarmee kun je compactere objectieven bouwen, omdat je minder optische elementen nodig hebt. Handig voor mobieltjes, maar mogelijk gaan we het ook in cameraobjectieven zien.

Wil je met een lens scherp kunnen stellen, dan moet je hem naar voren of naar achteren kunnen verstellen. Voor een korte afstand moet de lens verder van de sensor af komen te staan dan wanneer je op ver weg instelt. De hiervoor benodigde scherpstelmechaniek zou niet nodig zijn als je de vorm van de lens zou kunnen veranderen.

Tekening uit een Samsung patentaanvraag. Toepassingen van twee vloeistofcomponenten: een voor de zoom, de andere voor de automatische scherpstelling.

Vloeistof

Maak je zo'n vervomrbare lens boller, dan wordt de brandpuntsafstand korter, maak je hem platter, dan krijg je een langere brandpuntsafstand. Dat kan worden gebruikt om scherp te stellen, maar je kunt het ook in een optische zoomconstructie toepassen.

Diverse fabrikanten en onderzoekers experimenteren met lenzen die met vloeistof zijn gevuld. Onder invloed van elektriciteit veranderen deze vloeistoflenzen van vorm.

Daarbij is het ook mogelijk pakketjes van vloeistoflenzen te gebruiken, die elk hun eigen optische karakteristiek hebben en separaat worden aangestuurd.

Pluspunt van de vloeistoftechniek is de vereenvoudiging van optische constructies en de vermindering van het aantal bewegende delen in een objectief.

Vlakke toepassing

Een variant is een vlakke, transparante component, waarin van binnen het effect van een lens kan worden gecreëerd. Tussen twee zeer dunne glasplaatjes zit een vloeistof waarvan de moleculen zich door elektriciteit laten beïnvloeden. In feite wordt een elektrisch veld van een zodanige vorm gecreëerd, dat een deel van de moleculen het licht anders gaan breken, en zo als een lens gaan werken.

De sterkte van die lens is elektrisch beïnvloedbaar. Daarmee is een optische component gecreëerd die autofocus mogelijk maakt, zonder bewegende delen. Het gaat hier om een minuscuul onderdeeltje, geschikt voor inbouw in telefoons.

LensVector autofocus component bestemd voor inbouw in de camera van een mobiele telefoon. De component bestaat uit twee glasplaatjes, met daartussenin een laag vloeibare kristallen, waarvan de lichtbreking elektrisch beïnvloedbaar is. De AF-component meet 4,5 x 4,5 mm.

Het in Silicon Valley gevestigde LensVector heeft een AF-component klaar voor productie, dus zeer waarschijnlijk doet autofocus zonder bewegende delen weldra zijn intrede. Vooralsnog in mobieltjes, webcams en barcodescanners. Later wellicht ook in compactcamera's. Voor toepassingen van enige grootte lijkt de vloeistoftechniek de hoogste ogen te gooien.

Samsung investeerde begin dit jaar fors in LensVector, maar is zelf ook bezig met ontwikkelingen op het gebied van vloeistoflenzen.