Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Column

Mag het iets meer zijn?

Nadat ik een leven lang goed mijn brood heb verdiend in dit leuke vak en er bovendien nog tien jaar in heb lesgegeven, dacht ik wel ongeveer te weten hoe een fotograaf eruitziet. Sinds kort vrees ik echter mijn beeld drastisch te moeten bijstellen.

Laatst kwam ik tijdens een informatieve bijeenkomst in contact met een aantal jonge fotografen die behoorden tot wat ik maar even de ‘internetgeneratie’ zal noemen.

Ze begonnen te fotograferen toen digitale fotografie al gemeengoed was en gebruiken het internet om hun foto's aan de man te brengen.

Deze collega's spraken de taal van de fotograaf; het vakjargon van de oude rot. Ze deelden geroutineerd hun kaartjes rond en lieten de meest recente opdrachten de revue passeren, vaktermen vlogen me links en rechts om de oren. Tot zover het normale beeld als je nieuwe collega's ontmoet.

Nadat ik een tijdje naar ze had geluisterd kreeg ik echter het gevoel dat er iets niet klopte. Een paar voorzichtige vragen leerde me dat ze allemaal een vaste baan hadden, daarnaast klusten ze bij in de fotografie.

Tot zover niets aan de hand natuurlijk; als je het leuk vindt om te fotograferen en je verdient daarmee wat bij, is dat jouw zaak.

Is dit een recente devaluatie van het vak?

Maar toen viel de munt: verdienen is hier helemaal niet aan de orde, sterker nog: zelfs de onkosten van de ‘shoots’ worden door de ‘fotograaf ‘gedragen en het product: de foto, wordt dus geheel gratis geleverd. De één doet het met de illusie in de toekomst ooit nog eens betaald te worden voor zijn diensten, de ander heeft die hoop allang opgegeven of zelfs nooit gekoesterd. Zich fotograaf te kunnen voelen is ze al voldoende.

Denk nu niet dat het hier uitsluitend om autodidacten gaat, nee één van hen had jarenlang fotografie gestudeerd aan twee gerenommeerde instellingen. Meestal werken ze helemaal gratis, soms vragen ze een marginale vergoeding voor hun diensten. Ook de kosten voor de huurstudio wordt zonder problemen uit eigen zak betaald.

Gratis diensten worden zonder uitzondering laag ingeschat op hun waarde

Als je wat rondspit in de vele fotografieforums op het web, kom je conversaties tegen over ‘plaatsingen’ in diverse media of het gebruik van foto's op tv. De toon van de gesprekken doet vermoeden dat hier grote financiële belangen spelen: discussies over de ins en outs vinden plaats in vakjargon. Links en rechts voorziet men elkaar van tips om technische problemen op te lossen.

Tussen de regels door blijkt echter dat het ook hier om gratis diensten gaat. Zo blijkt bijvoorbeeld de weerman aan zijn foto’s te komen.

Let's talk business!

Is dit een recente devaluatie van het vak, of heb ik al langer niet opgelet? Wellicht ben ik inmiddels verworden tot een verwerpelijke asociaal omdat ik nog steeds geld voor mijn foto's durf te vragen? Is fotograferen zo leuk geworden dat je het maar gratis moet doen?

In mijn ervaring worden gratis diensten zonder uitzondering laag ingeschat op hun waarde.

Je kunt niet gratis een foto maken en tegelijk op waardering rekenen. De weerman heeft het dan ook meestal over ‘mooie plaatjes’, over foto's heb ik hem nog nooit gehoord. Om waardering is het deze mensen echter wel te doen. Ze zoeken erkenning als fotograaf en maken dit tegelijk onmogelijk door hun producten gratis aan te bieden.

Dat ze het daarnaast ook nog moeilijk maken voor de fotograaf die er wél van moet eten, is waarschijnlijk nooit bij ze opgekomen. Tot slot maken ze op deze manier de kans zelf ooit nog iets met hun foto's te gaan verdienen wel erg klein.

Leuk als je zo opgaat in de fotografie dat je het voor niets wilt doen. Ik kan me daar best wat bij voorstellen, het is een heerlijk vak. Bedenk dan ook eens dat het nog leuker wordt als je er geld mee gaat verdienen. Dat is nu eenmaal het criterium, aan de hand waarvan je wordt beoordeeld in onze maatschappij.

Je zult merken dat je best geld kunt vragen voor je werk en dat “klanten” je dan ineens veel hoger gaan inschatten omdat ze er voor moeten betalen.

Feddo van Gogh
| 05-01-2011
Kerst trends 2016