Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Reviews

Olympus Pen E-P1 Review

Nu de zorgvuldig georkestreerde nieuwsgolf is uitgewoed kunnen we ervaren hoe het nieuwe Olympus Pen E-P1 cameraconcept fotografeert. En vooral: zien welke resultaten eruit komen!

Olympus Pen E-P1

Je pakt hem op. Dat voelt goed. Als de oude Pen F. Dat klopt dus. Voelt ook wel een beetje als een meetzoekercamera, denk aan Leica, Konica Hexar. Instinctief neem je hem aan het oog. Mis, ach natuurlijk, hij heeft geen zoeker.

Wel een groot, helder lcd-scherm. Met daarop een aansporing het objectief uit de vergrendeling te halen. Je draait aan de zoomring en het objectief komt naar buiten: in de fotografeerstand is deze 14-42 mm zoom ruim tweemaal zo lang als ingeschoven.

Dan uitkaderen, ontspanknop half indrukken om de scherpstelling te activeren. Scherpstellen gaat snel, maar wel eventjes zoekend. Ongeveer zoals je het zelf met een meetzoekercamera (Leica M8 bijvoorbeeld) doet. Je drukt af. Een duidelijk hoorbare, droge klik, wel stiller dan een reflex.

De compact met de kwaliteit van een reflex, zo promoot Olympus hem

Dát werkt lekker. Dat die AF wat trager is dan een reflex, ach, wat zou het. Voor actiefotografie heb je toch een reflex nodig, niet alleen vanwege de snellere AF, maar ook omdat er een heldere reflexzoeker op zit die altijd optimale controle geeft. Nee, we gaan niet eens kíjken of deze camera zich wel kan meten met een reflex. Wil je een reflex, koop dan geen Pen, zo simpel is de eerste snelle conclusie.

Slenter

Dit is een reis-, wandel- en slentercamera. Weinig om je nek, weinig in je tas of rugzak, maar wel reflexkwaliteit, dankzij de grote beeldsensor. O ja, wat betreft 'om je nek': de meegeleverde riem is zo kort dat over de schouder voor wat grotere mensen geen optie is. Diagonaal over je schouder (bijvoorbeeld voor op de fiets) gaat al helemaal niet. Dit is een borst/buikcamera. Tenzij je een langere riem koopt of klein van stuk bent.

Het Pen-systeem van het moment van introductie. Olympus werkt aan uitbreiding: nieuwe modellen en extra objectieven.

De compact met de kwaliteit van een reflex, zo promoot Olympus hem. Het klopt niet helemaal. Hij is écht groter dan een compact. Als je z'n 14-42 mm zoom in de gebruiksstand zet is z'n contour nauwelijks kleiner dan een Olympus E-450 met standaardzoom. Maar met ingeschoven objectief is hij beduidend compacter dan een vergelijkbare reflex. En die reflexkwaliteit? Dat zit wel snor, lees verder.

Pittig

Met de E-620 bewees Olympus al dat er met de nieuwe 12MP FourThirds CMOS een uitstekende beeldkwaliteit kan worden gehaald. De voor de Pen doorontwikkelde beeldverwerkingsengine haalt er zelfs nóg meer uit. Kijk je naar detaillering en ruis, dan blijft ISO 800 zonder voorbehoud inzetbaar, terwijl 1600 en 3200 bruikbaar zijn. 6400 is zelfs nog meer dan een 'nood'-stand.

Goed dat deze stand erop zit trouwens (Olympus ging eerder niet zo hoog), want de camera heeft geen flitser. De ruis in de hogere ISO-standen wordt een beetje verstopt in een fijne, regelmatige korrel-structuur die de scherpte van goede optiek alle ruimte laat.

Rechtsboven zit een roterende draaiknop, rond de vierwegtoets zit een draairing. Beide kun je voor instellingen gebruiken. In de M-stand gebruik je de ene voor het diafragma, de andere voor de sluitertijd.

ISO 6400 in zwart-wit ziet er bijvoorbeeld mooi scherp uit, met een pittige zwart-witfilmachtige korrel. Ook in kleur heeft het korreleffect een picturale kwaliteit die je uitnodigt deze stand niet alleen bij weinig licht te gebruiken.

Contouren

Nog een parallel met de analoge techniek is de manier waarop de camera met contourscherpte en kleurverzadiging omgaat, en dat geeft minder reden tot vreugde. Net zoals in de laatste generaties consumentenkleurenfilms worden kleuren erg sterk weergegeven. Een rood jasje wordt een erg rood jasje. Daarbij staat de verscherping standaard zo hoog, dat er om kleurvlakken een soort randlijneffect ontstaat: contouren krijgen een schaduwrandje in omgekeerde helderheid.

Zeker in het begin is het aan te raden in RAW te werken

Gelukkig is er de gebruiksstand 'Muted' (ingehouden), waarin de camera zich wat beheerster gedraagt. Ook de stand Portret is beschaafd. De stand Vivid (levendig) maakt het juist nog bonter.

Ook bij zwart-witopnamen kun je op deze randlijntjes worden getrakteerd. Gelukkig is elke opnamestand van de camera geheel naar eigen smaak in te stellen (ook voor zwart-wit), dus is er wel uit te komen. Zeker in het begin is het aan te raden in RAW te werken. Met de bijgeleverde Olympus software kun je dan op je gemak het effect van de camera-instellingen proberen.

Kleine zoom

Het lcd-scherm is prachtig groot en helder. Maar buiten, in de zon, valt heel veel beeldinformatie weg en moet je je oriënteren op wat herkenbare lijnen en contouren. Zoals bij elke compactcamera en elke reflex die met live view wordt gebruikt.

M.ZUIKO Digital 17 mm f2.8 Lens en VF-1 Optical View Finder

Voor het platte, niet zoomende 2,8/17 mm objectief dat Olympus ook levert, is er een opsteekzoekertje, dat erg fijn werkt. Maar bij zoomobjectieven moet je het doen met het lcd-scherm, punt uit. Wie van een compactcamera af komt, zal daar mogelijk niet zo zwaar aan tillen. Werk je normaal met een reflex, dan is er een gevoel van half geblinddoekt fotograferen. Niet fijn.

Het grote, heldere beeld van het opsteekzoekertje is een belangrijke extra reden om voor de 17 mm te kiezen, en niet voor de zoom. Olympus komt vast nog wel met een compacte vastbrandpunt-tele, en daar zal dan ook weer een opsteekzoekertje bij horen.

Wat die zoom betreft: knap dat ze die standaardzoom zo klein hebben weten te krijgen. Frappant is dat in de gebruiksstand de afstand van frontlens tot beeldsensor ongeveer dezelfde is als bij een Olympus reflex met standaardzoom. Het wegvallen van de reflexspiegel levert dus voornamelijk vrijheid in het maken van een optimale optische constructie, maar geen korter zoomobjectief.

Deze 3,5-5,6/14-42 levert behoorlijk scherpe foto's. Beetje tonvorming in de groothoekstand, wat kleurzoompjes in de hoeken van het beeld. De 'gewone' 14-42 is een tikje beter. Die kan met een adapter op de Pen worden gebruikt, maar dan mis je natuurlijk wel het voordeel van de compactheid.

AF

De scherpstelling is trager dan bij een reflex. Iets trager en minder recht op z'n doel af dan de Panasonic G-1 die een vergelijkbaar contrast-AF-systeem heeft. Maar sneller en trefzekerder dan bij een compactcamera.

Net als bij het Olympus reflexsysteem heb je hier de optie van een 'manual override': je kunt de automatische scherpstelling op elk moment handmatig overnemen door simpelweg aan de scherpstelling te draaien. Als je dat wilt treedt daarbij automatisch een 7x vergroting in werking, waardoor je extreem precies kunt scherpstellen. Nuttig, want zonder deze loepfunctie kun je op het lcd-scherm niet erg nauwkeurig handmatig scherpstellen.

Deze Pen krijgt veel belangstelling van reflexgebruikers
die een topklasse compactcamera willen

De automatische scherpstelling is ook actief als je de filmoptie van de camera gebruikt. Je krijgt mooie scherpe films, maar bij continu autofocus hoor je de scherpstelling. Ook contactgeluiden die door de bediening van de camera ontstaan worden opgetekend. Een aansluiting voor een externe microfoon is niet aanwezig.

Geheel volgens het klassieke concept: geen ingebouwde flitser. De als accessoire leverbare opsteekflitser is volledig DDL-gekoppeld.
2 Doelgroepen

Deze Pen krijgt veel belangstelling van reflexgebruikers die een topklasse compactcamera willen. Die zitten, als ze met het ontbreken van een zoeker kunnen leven, helemaal goed. Er zit heel veel van de Olympus reflexen in deze Pen, en je hebt een weelde aan instel- en finetuningmogelijkheden, plus natuurlijk een goed werkende antishake (in de camera), plus een effectieve stofverwijdering.

Er zit zelfs een elektronische waterpas in, en je kunt ook gebruik maken van een zeer geavanceerde scherptedieptecontrole. Interessant voor deze groep zijn verder de adapters waarmee objectieven van andere systemen kunnen worden gebruikt.

Doelgroep twee zijn vrijetijdsfotografen die zijn uitgekeken op de compactcamera en een reflex te groot vinden. Die maken met deze Pen probleemloos veel betere foto's en zullen ook veel minder momenten moeten missen, ook al blijft de Pen slomer dan een reflex. In de volautomatische stand regelt hij alles voor je, en er is een grote keuze aan handige onderwerpsprogramma's, die je al het denkwerk uit handen nemen. Ook de creatieve filters zullen voor deze groep een aanwinst zijn.

Maitani?

Het Pen-project is geslaagd. Nummer één staat als een huis, er zullen er meer volgen. Naar verwachting een model met zoeker en een goedkoper, eenvoudiger model dan deze E-1, dat nog beter aansluit op de ex-compactgebruiker.

Tot slot de vraag: wat zou Maitani, bedenker van de Pen uit 1959, écht van de digitale Pen vinden? Hij zou het formaat waarderen, het gebruiksgemak, de kwaliteit. Maar een camera zonder zoeker? Ik denk dat hij het een gruwel zou vinden. Maar een compacte camera met reflexkwaliteit is het zéker.

Meer info: www.olympus.nl.
Meer info over Maitaini en het klassieke Pen-concept in een eerder artikel.

Bestel een boek over de Olympus E-P1

L. Polder
| 29-07-2009
Kerst trends 2016