Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Column

Over pixelfobie en digibeten

Digitale fotografie is een vreemd fenomeen. Het gebeurt immers niet vaak dat een innovatie binnen het vakgebied eerder door de man in de straat wordt geaccepteerd dan door de vakman zelf.

Hardnekkige digibeet

Je komt ze overal tegen, jong en oud, de camera of mobile telefoon met gestrekte arm voor zich uit, als oogvervangend instrument. Zonder digitale camera tel je al lang niet meer mee.

Tegelijkertijd zijn er nog steeds, vakfotografen die hun onderwerp vanonder de zwarte doek blijven begluren. Als enige controle vooraf moeten ze het doen met een matglasbeeld en de Polaroid. Tja, Polaroid gaf eindelijk de pijp aan Maarten, dus wat nu?

Hoe komt het dat de vakfotograaf zo veel tijd nodig heeft zich te realiseren dat zijn toekomst er digitaal uitziet?

“Mijn klanten willen er niet aan”

Natuurlijk zijn de meesten inmiddels wel overstag, maar het heeft lang geduurd en er werken nog steeds fotografen op film. Hardnekkige digibeten die zich verschuilen achter hun schijnargumenten: ‘de kwaliteit is me nog niet goed genoeg, digitaal is toch anders, mijn klanten willen er niet aan’.... De echte beweegredenen hoor je nooit: ‘het kost een boel geld, ik vertrouw het niet, ik snap er niets van’ en ‘het is eng'.

Leaf DCB 1
Het grootste voordeel: de controle,
het spil waar de vakfotografie om draait, neemt exponentieel toe

De Leaf DCB 1

Begin jaren negentig komt de eerste Leaf DCB 1 op de markt, al snel gevolgd door producten van de concurrentie. De mogelijkheden zijn nog wat beperkt maar vroege instappers leren daar snel omheen te werken.

Mits juist ingezet, bieden deze eerste digitale achterwanden al een betere kwaliteit dan de bestaande analoge techniek, maar slechts weinig fotografen geven zichzelf de kans om dat te ondervinden.

En dan het grootste voordeel: de controle, het spil waar de vakfotografie om draait, neemt exponentieel toe. Als je het hele creatieproces vanaf het begin kunt volgen, is de kans op een perfect resultaat veel groter. Niet voor niets trokken we vroeger bergen Polaroids uit onze 4/5 inch cassettes om daarna liefst nog een test naar het lab te brengen.

Investeringsangst?

Goed, dat weten we nu, maar waarom duurde het zo lang voordat het gros van de vakmensen er aan wilde? Ging dat alleen maar om geld?
Nee, het was niet slechts de onwil om te investeren. Maar collega’s die vanuit dat gevoel argumenten zochten om er niet aan te hoeven hadden het wel makkelijk. Hoewel ik een van die vroege instappers ben, vind ik het zelfs nu nog wel eens lastig onderscheid te maken tussen zinnige en onzinnige details van het proces.

Pixels vormen een moeilijk te doorgronden materie. De techniek is nog steeds in ontwikkeling en net als je die fantastische, peperdure achterwand hebt aangeschaft komt er weer een nieuw model uit.
Als je denkt dat je er bent door gewoon de camera met de meeste pixels te bestellen, zie je het te simpel.

Al die pixels op dat kleine chipje leveren niets extra's op;
de lenzen kunnen het niet aan.

Kwaliteit

Mijn eerste Leaf produceerde perfecte foto’s maar dat ging niet vanzelf: je moest wel binnen de mogelijkheden van de camera blijven en rekening houden met zijn beperkingen. Bewegende onderwerpen vielen af. Hoge contrasten vroegen om extra aandacht en wilde je groter dan A4, dan had je een probleem.

Toch maakte ik jarenlang bijna al mijn professionele werk met deze achterwand, waarvoor ik 60.000 gulden had moeten neertellen en ik weet zeker dat ik nooit inleverde op de beeldkwaliteit.

Het geheim

Het geheim van digitaal is dat je binnen de beperkingen moet leren werken. Het is de moeite waard want je krijgt er veel voor terug.

Hasselblad HD2

Beperkingen in het formaat zijn er tegenwoordig niet meer. De megapixels vliegen je bij tientallen om de oren. Zolang je foto niet op groot formaat wordt gebruikt zijn die extra pixels met hun bijbehorende onhanteerbaar grote bestanden alleen maar lastig.

Een kleinbeeld chip met veel pixels, ook al is hij full frame, legt het op het gebied van kwaliteit af tegen een groter middenformaat model. Al die pixels op dat kleine chipje leveren niets extra’s op; de lenzen kunnen het niet aan.

Pixelkampioen?

Maar heb je al die pixels wel echt nodig? In mijn praktijk wordt 95% van het werk niet groter dan A4 gepubliceerd en daartoe zijn zes á zeven megapixels van topkwaliteit ruim toereikend. Die kun je nog op een kleinbeeld chip kwijt zonder je lenzen en jezelf hoofdpijn te bezorgen.

Om pixels kun je niet meer heen, maar laat je er niet gek mee maken.

Feddo van Gogh
| 24-09-2008