Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Close up

World Press Photo winnaar Pieter ten Hoopen

Over het toeval van succes

Tijdens de uitreiking van de World Press Photo 2007 viel er ook een Nederlands naam te noteren. De in Stockholm woonachtige Pieter ten Hoopen (1974) legde met zijn foto-impressie van het Russische dorpje Vladimirskoe beslag op de eerste prijs in de categorie Dagelijks Leven/Verhalen. Over het toeval van succes.

Wat is je fotografische achtergrond?

“Mijn eerste camera kreeg ik tien jaar geleden van een dorpsfotograaf, een soort mentor waarmee ik zeer goed bevriend ben en wiens fototassen ik wel eens droeg. Ik woonde toen nog in het Twentse Tubbergen. Daarmee houdt trouwens meteen mijn fotografische relatie met Nederland op, want ik verhuisde al snel naar Zweden waar ik me aanmeldde voor de opleiding fotojournalistiek in Stockholm. Eerlijk gezegd had ik nauwelijks enige kijk op fotografie en de eerste maanden waren dan ook een ramp. De taalbarrière, de intensieve behandeling van de techniek…

foto: Alex de Smit
World Press Photo Winnaars, op 26 april in de Oude Kerk te Amsterdam. Pieter staat helemaal achterin, vierde van rechts.

Mijn studiegenoten waren veel verder dan ik. Net op het moment dat iedereen dacht dat het met mij niet zou gaan werken, begonnen we met kleurenfotografie. Een ommekeer, want toen begreep ik het opeens wel en kreeg ik meer gevoel voor fotografie. In mijn gedrevenheid ben ik het platteland opgegaan om mijn eigen reportages te maken, om naast de studieopdrachten te werken aan mijn eigen storytelling. Dat werkte wel. Als je je echt wil ontwikkelen, moet je dat zelf doen, zoveel heb ik bewezen.”

Wanneer kreeg je in de gaten dat je een bijzonder talent voor fotografie had?

“Mijn doorbraak kwam in 2003 tijdens mijn stage bij een grote Zweedse krant en ik de award voor Picture of the Year won voor een zelfbedachte reportage over een klein verdwijnend dorpje in het midden van Zweden. Dat jaar heb ik me aangesloten bij het Zweedse agentschap Moment en verscheen mijn foto op het affiche van het jaarlijkse fotofestival in het Zuid-Franse Perpignan.

Vervolgens werd ik uitgenodigd voor de Joop Swart Masterclass van de World Press Photo 2004. Vooral die invitatie - en de ervaring die ik daar op deed - was voor mij een moment van awareness, het besef dat ik toch wel enig talent had. Dat werd onderstreept toen ik in Amerika twee jaar achter elkaar de award voor Picture of the Year won.”

Je prijswinnende serie voor WPP schoot je in het Russische dorpje Vladimirskoe. Waarom was je daar?

“Ik las een paar jaar geleden een artikel over de mythe van Kitezh. Volgens de overlevering werd dat dorpje tijdens een aanval van het Mongoolse leger onzichtbaar en ontstond er een meer. Daarom geldt het nu als heilig gebied waar zich tijdens midzomer Russisch-orthodoxe pelgrims verzamelen om drie keer rond het meer te lopen, erin te gaan baden en ervan drinken in de hoop op genezing. Het vreemde is dat dit sprookjesachtig oord buiten Rusland, maar ook in grote delen van Rusland zelf, volstrekt onbekend is.

"Ik wilde die pelgrimage fotograferen, maar toen ik ‘t na dagen zoeken eindelijk gevonden had, trokken de pelgrims juist weg – het was voorbij, ik was te laat. Bleek dat de Russische midzomer op een andere dag valt dan de Zweedse midzomer. Daar stond ik dan, al die moeite, al het geld dat ik in de reis had gestoken, ik kon wel janken. Maar dat is ook weer het mooie aan het vak: het gaat altijd anders dan gepland…”

foto: Pieter ten Hoopen, The Netherlands, Agence Vu
Kitezh, the invisible town, Russia

En dus moest je op zoek naar een ander onderwerp?

“Ja, want zo gemakkelijk komen ze niet van me af. Op ongeveer honderd meter van het meer bevindt zich het vergeten dorpje Vladimirskoe, waar ik een paar dagen in een oude school kon verblijven. Daar besloot ik om een poëtisch verhaal te maken, waarin ik met behulp van de bewoners op zoek ga naar die onzichtbare stad. Het is allemaal gemaakt op twee warme zomeravonden, tussen zes en twaalf uur. Een wandeltocht met temperaturen van rond de 25 graden; dezelfde sfeer, hetzelfde gevoel en hetzelfde licht...”

Was je verrast door de onderscheiding?

“Het blijft een matter of taste. Ik had ook een serie over Montana, Amerika ingestuurd en dacht eigenlijk dat zij meer kans zou maken. Daarom mijn complimenten voor de WPP, niet omdat ik een prijs gewonnen heb, maar omdat ze voor een afwijkend, romantisch verhaal durft te kiezen en waarmee ze de rijkdom van fotografie naar voren brengt. Dat is ook het belang én de plicht van de WPP: de fotojournalistiek openbreken, ruimer maken, ze moet de fotografie blijven ontwikkelen en dat doe je door soms ook voor de afwijking te kiezen.”

Cees Visser
| 30-04-2008
Kerst trends 2016