Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Beeldbewerking

Contrastbereik deel 2

HDR

Om met een digitale camera een onderwerp met groot contrast te overbruggen, levert het monteren van een reeks opnamen met een verschillende belichting het beste resultaat op. In principe kan deze montage uitgevoerd worden in elk fotobewerkingsprogramma waarin gewerkt kan worden met lagen en bij voorkeur ook 16-bits. Dit is echter een tijdrovend werkje, waarbij gedegen kennis en ruime ervaring onontbeerlijk zijn.

foto: Jaroslaw Grudzinski

Om het leven van de fotograaf te vergemakkelijken is er steeds meer software beschikbaar die de montage automatisch uitvoert. Van enkele mogelijkheden en de resultaten ervan doen we hier kort verslag. De software die we hier kort behandelen zijn Photoshop CS2/3, Paint Shop Pro 12, Photomatix en Easy HDR.

Photoshop CS2/3

In het menu File, Automate (Bestand, Automatisch) is de optie Merge to HDR (Samenvoegen tot HDR) opgenomen. In de eerste stap kunnen de betreffende bestanden worden geselecteerd (JPEG, TIFF, RAW), waarna Photoshop de foto’s uitlijnt en het grootst mogelijke dynamische bereik berekent in 32-bits. Op je beeldscherm geeft dit een ogenschijnlijk slecht resultaat, voortkomend uit het beperkt dynamische bereik van een computerbeeldscherm.

Door de regelaar onder het histogram naar rechts te verschuiven kan een meer natuurgetrouwe belichting worden verkregen. Er wordt nu een 32-bits beeld gevormd in Photoshop. De voor deze bitdiepte beschikbare opties Exposure (CS2/3) en Levels (CS3) geven weinig verbetering en dus is omzetten naar 16- of 8-bits noodzakelijk. Deze conversie gebeurt niet automatisch en via een tussenstap wordt de gebruiker vier verschillende keuzemogelijkheden geboden, waarop de verkleining van de kleurruimte kan worden gebaseerd.

Over het algemeen levert de vierde optie, Local Adaption (Lokale aanpassing) de beste resultaten op, omdat daarin het bereik, de drempel en de toonkromme kan worden aangepast. Nu met een kleinere bitdiepte wordt gewerkt, kan vervolgens het hele scala van belichtings- en kleurcorrecties van Photoshop worden gebruikt om tot een prettig ogend plaatje te komen. Soms is dat de belichting die het oog zou hebben waargenomen.

Soms kan dat ook een eigen, artistieke interpretatie van de werkelijkheid zijn. Hoewel de optie Merge to HDR stapsgewijs is, is er geen standaardrecept waarmee kan worden gewerkt. Elk onderwerp vraagt zijn eigen specifieke omzetting.

Paint Shop Pro Photo X2

In de laatste versie van Paint Shop Pro (versie Photo X2, 12) is ook een HDR-optie aanwezig. Deze werkt een stuk simpeler dan in Photoshop CS2/3, maar de gebruiker heeft minder invloed op het eindresultaat. In het menu Bestand is de optie HDR-foto’s samenvoegen te vinden.

Wederom moeten eerst de betreffende bestanden worden geselecteerd (JPEG, TIFF, RAW). In hetzelfde dialoogvenster kan aangegeven worden dat de afbeeldingen moeten worden uitgelijnd en dat het eindresultaat naar 16-bits moet worden omgezet.

Met de knop Instellingen voorstellen doet Paint Shop Pro een poging het beste resultaat te genereren. Als dit niet naar wens is, kan met de schuifregelaars Helderheid en Verhelderen de samenvoeging worden bijgesteld. Ondanks de relatieve eenvoud van deze functie in Paint Shop Pro is het resultaat voor 90% van de onderwerpen die in aanmerkingen komen voor HDR zeer acceptabel. Het HDR-resultaat kan verder geoptimaliseerd worden in Paint Shop Pro of Photoshop.

Tip: Als je HDR een nuttige toevoeging vindt aan je fotografie, en je het dus vaak gaat gebruiken, zorg dan voor een ‘stevige’ computer, zodat de samenvoeging en omzetting een beetje vlotjes verloopt. Lange wachttijden zijn funest voor de motivatie en de creativiteit.
foto: Alexey Stiop

Photomatix 2.4.1

Behalve HDR-montage in algemene beeldbewerkingprogramma’s zoals Photoshop en Paint Shop Pro is er ook steeds meer taakspecifieke software verkrijgbaar. Een bekend voorbeeld hiervan is Photomatix. Voor een relatief gering bedrag (65 tot 100 euro) is dit programma te downloaden.

Er is tevens een probeerversie te downloaden, die volledig operationeel is, maar een watermerk genereert in het eindresultaat. Via de optie Generate in het menu HDR van Photomatix kunnen de bestanden worden geselecteerd (JPEG, TIFF, RAW), waarna in een volgend dialoogvenster kan worden aangegeven dat de foto’s moeten worden uitgelijnd en Ghosting (weergave van bewegend voorwerp) moet worden voorkomen.

Tip: Komt Photoshop met een erg overbelicht resultaat, bij Photomatix is de eerste indruk sterk onderbelicht. Dit wordt in de tweede stap echter opgelost via de optie Tonemapping in het menu HDR. In het bijbehorende dialoogvenster is het mogelijk via diverse schuifregelaars de samenvoeging te verfijnen en tot zeer goede en soms bijzondere resultaten te komen.
Easy HDR

In navolging van Photomatix, waarbij HDR-montage geschiedt op basis van zogenaamde ‘tonemapping’, krijgt ook Easy HDR ( 30 euro) steeds meer bekendheid. Zoals de naam al doet vermoeden is het maken van een HDR-beeld erg eenvoudig. Na het selecteren van de bestanden (JPEG, TIFF, RAW) wordt met enkele basisinstellingen een HDR-montage gemaakt, die in stap twee kan worden ‘gefinetuned’. Dit levert al goed resultaat op, waarbij in stap drie nog nabewerking kan worden gedaan.

foto: Matthew Apps

Conclusie

Schrik je van de complexe handelingen in Photoshop CS2/3 voor het maken van een HDR-montage en is Paint Shop Pro veel te beperkt, dan kun je met Photomatix en EasyHDR toch redelijk eenvoudig prachtige HDR beelden maken.

Zoals gezegd leent niet elk onderwerp zich voor HDR, maar wil je bij interieurfoto’s met zicht naar buiten, landschappen met dramatische luchten en nachtopnamen met puntlichtbronnen een natuurgetrouwe belichting of juist een erg artistiek resultaat, dan zijn met gespecialiseerde software en goed inputmateriaal, kennis en tijd geen beperkende factoren meer. Happy HDR.

Pieter Dhaeze
| 28-02-2008
Boeken algemeen