Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Cameratips

Geheugenkaartjes

Geheugenkaarten (ook wel flashkaarten genoemd) worden gebruikt om foto’s die je hebt gemaakt op te slaan in de camera, zoals je vroeger een fotorolletje volschoot. Het grote voordeel ervan is dat ze bijna ongelimiteerd herbruikbaar zijn. Ben je net begonnen met digitale fotografie? Dan is het handig om het volgende eens te bestuderen.

De capaciteit van een geheugenkaart wordt uitgedrukt in Megabytes (MB) of Gigabytes (GB). De hoeveelheid foto’s die je kwijt kan op een geheugenkaart is niet alleen afhankelijk van de capaciteit ervan, maar ook van de grootte van de bestanden die je erop wegschrijft. Een 10 megapixel camera produceert grotere bestanden dan een 6 megapixel camera. Ook het bestandsformaat (jpeg of tif of raw) en de mate van compressie spelen hierbij een rol.

Het geheugenkaartje wat door de producent van je digitale camera wordt meegeleverd (als die al wordt meegeleverd) is meestal niet erg groot in capaciteit. Je doet er goed aan om nog een extra geheugenkaart met behoorlijke capaciteit aan te schaffen, zodat je onderweg niet met een volle kaart komt te staan. In de meeste digitale camera's past maar één soort geheugenkaart.

Verschillende typen geheugenkaartjes

Niet iedere camera gebruikt hetzelfde soort geheugenkaartje, dit wordt bepaald door de producent of door het type camera. Sony digitale camera's gebruiken bijvoorbeeld ook de Sony Memory stick als geheugenkaartje, maar soms is het fysieke formaat van de kaart de reden waarom jouw camerafabrikant gekozen heeft voor een bepaald type geheugenkaartje. In digitale compactcamera's zitten dan ook meestal de kleinere formaten. Voor professionele fotografen zijn een hoge opslagcapacteit en de prestaties doorslaggevend voor de keuze en is het fysieke formaat van de kaart van minder grote waarde.

De meest voorkomende typen geheugenkaarten:

Compact Flash Card ontwikkeld door Sandisk is lange tijd de meest gebruikte geheugenkaart geweest. Type I kaarten zijn 3 mm dik en Type II kaarten zijn 5 mm dik. Let er dus bij aanschaf van een CF kaart op welk type geschikt is voor jouw camera.
Memory Stick PRO ontwikkeld door Sony in samenwerking met Sandisk. Hiervan bestaat ook nog een kleinere Duo variant.
MicroDrive ontwikkeld door IBM is eigenlijk een mini harde schijf. De maat is hetzelfde als de Compact Flash Card, echter deze kaarten zijn wat dikker en passen dus alleen in het CompactFlash type II slot. Inmiddels in populariteit voor gebruik in digitale camera's voorbijgestreefd door de Compact Flash kaart doordat de laatste steeds goedkoper is geworden en de capaciteit steeds hoger. Het nadeel van deze kaarten is dat ze veel kwetsbaarder zijn dan flashkaarten.
MultiMediaCard ontwikkeld door Siemens en Sandisk, geringe afmeting (32 x 24 x 1,4 mm).
Secure Digital (SD) Card Op het moment de meest populaire geheugenkaart in digitale compact camera’s, erg populair vanwege zijn kleine afmeting (30mm x 22mm) maar ook om zijn lage prijs. Leverbaar van 16mb tot 4 GB.
SDHC (SecureDigital High Capacity) is een nieuwe SD kaartvariant met een opslagcapaciteit van 4 tot wel 32 Gigabyte.
xD (Extreme Digital) Card Ontwikkeld door Fuji en Olympus met als grootste voordeel de kleine afmetingen (25mm x 20mm) en een laag stroomverbruik waardoor deze zeer geschikt is voor in kleine digitale camera's. Nadeel is dat deze kaart relatief duur is en een vrij lage snelheid heeft.

Capaciteit en snelheid

Capaciteit - Om een keuze te kunnen maken welke capaciteit geheugenkaart voor jou het meest geschikt is kan een kleine rekensom meer duidelijkheid geven. Hoewel geheugenkaarten tegenwoordig nog een schijntje kosten in vergelijking met enkele jaren geleden is het goed om hier toch even bij stil te staan.
In de volgende tabel staat het gemiddelde aantal opnames dat kan worden opgeslagen op een SanDisk 1GB Extreme Compact Flash Card bij verschillende afbeeldingskwaliteiten en afmetingen. (1Gb = 1024Mb)

Alle getallen zijn benaderingen. De bestandsgrootte varieert door het opgenomen onderwerp, het merk camera en het fabrikaat geheugenkaart.

Aantal opnames op 1GB geheugenkaart in relatie tot resolutie beeldchip
Beeldgrootte en compressie 6 MP 8MP 10MP 12 MP 14 MP 16 MP
JPEG groot - fijn 278 208 167 139 119 104
JPEG groot - normaal 490 368 294 245 210 184
JPEG middel - fijn 552 415 332 276 237 208
JPEG middel - normaal 964 722 578 482 412 361
JPEG klein - fijn 1083 812 650 542 464 406
JPEG klein - normaal 1832 1375 1100 916 786 688

Snelheid - Veel fabrikanten prijzen hun kaarten aan met termen als "Ultra" en "Pro" en met vermeldingen als 24x, 40 x, 80 x of meer om de prestatie in verwerkingssnelheid van een geheugenkaart aan te geven. Maar niet iedere digitale camera heeft baat bij deze relatief dure geheugenkaarten met hoge prestaties. Wanneer jouw camera niets met die snelheid kan zal de snelheid waarmee de beelden in de camera verwerkt worden niet toenemen. Lees dus in de specificaties van jouw cameramodel welke snelheden er worden aanbevolen door de fabrikant om niet onnodig dure geheugenkaartjes aan te hoeven schaffen. Toch kan er wel een andere reden zijn om voor een snelle kaart te kiezen. Afgezien van eventuele toepassingen van de kaart in toekomstige snellere camera's (geheugenkaarten gaan immers vrij lang mee), kan het snel verwerken van de beeldgegevens via een kaartlezer met een extra snelle kaart een voordeel zijn.

Hieronder een verklaring van de aanduiding "aantal keer" snelheden in Megabyte per seconde, wat aangeeft waartoe de kaart in staat is als het gaat om dataoverdracht van of naar de kaart.

8X 1.2 Mb/sec
12X 1.8 Mb/sec
20X 3.0 Mb/sec
25X 3.8 Mb/sec
30X 4.5 Mb/sec
40X 6.0 Mb/sec
60X 9.0 Mb/sec
66X 10.0 Mb/sec
80X 12.0 Mb/sec
300X 45 Mb/sec

De foto's van de camera verwijderen

Foto’s opslaan op een geheugenkaart is handig, maar uiteindelijk moeten de bestanden van de camera naar de computer getransporteerd worden of moeten er fotoafdrukken van gemaakt worden. De kaart moet dus geleegd worden om ruimte te maken voor nieuwe opnames. Hiervoor zijn drie mogelijkheden:

Downloaden van camera naar computer Het downloaden van de bestanden via een directe connectie van de camera naar de computer. Meestal gebeurt dit d.m.v. een USB of Firewire kabel. Sommige camera's gebruiken daarvoor en speciale docking device, ook draadloos. Dit is een mogelijkheid die we in de toekomst steeds meer zullen tegenkomen. Voor het downloaden wordt soms speciale software meegeleverd met de camera.

Binnenhalen via een kaartlezer De kaartlezer is de meest eenvoudige methode, en kan meestal zonder speciale software plaatsvinden. Elk type geheugenkaart heeft zijn eigen kaartlezer, sommige kaartlezers hebben diverse slots om meerdere typen geheugenkaarten te kunnen lezen. De kaartlezer wordt aangesloten op de computer via een USB 1.0/2.0 of firewire 400/800 (IEEE 1394) connectie.

Inleveren bij een fotolaboratorium Een eenvoudige maar weinig creatieve methode. Het fotobedrijf haalt de bestanden van de kaart af en drukt de foto's af. Wel jammer dat je de fotoselectie en optimalisatie van de opnames dan niet zelf doet, omdat dit eigenlijk een van de leukste bijkomstigheden is van digitaal fotograferen.

Tip:

1 Zorg dat er geen stof of vuil op de contacten komt, bewaar de geheugenkaart in het beschermende plastic doosje dat meegeleverd is met de kaart of koop een van de speciale mapjes of opbergdoosjes die in de handel zijn.

2 Verwijder de geheugenkaart nooit als er dataoverdracht plaatsvindt, hiermee loop je de kans het bestandensysteem te beschadigen.

3 Geheugenkaarten dienen regelmatig te worden geformatteerd. Doe dit bijvoorbeeld elke keer als je de kaart leeghaalt nadat je een backup hebt gemaakt.

4 Gebruik altijd de optie ‘hardware veilig verwijderen’ (Windows 2000 en XP) om de kaart los te koppelen van de PC. Je verwijdert de kaart veilig door op de groene pijl in de taakbalk te klikken en vervolgens het te ontkoppelen station aan te klikken.

5 Als je batterijen het begeven tijdens gebruik van je camera kunnen je files beschadigen of zelfs je kaart. Zorg er altijd voor dat je een setje verse batterijen bij je hebt om de oude te vervangen.

6 Stel de kaart nooit bloot aan grote temperatuurschommelingen (leg hem bijvoorbeeld niet in de volle zon).

7 Kijk ook uit in een droge omgeving, een statische schok kan je files beschadigen.

8 Leg je kaart niet in de buurt van een sterke magnetisch veld.

9 Wees voorzichtig met de opties "verwijder alles" of "formatteren"; sommige kaarten (xD en SmartMedia) hebben geen controleerchip en dan is de actie onomkeerbaar.

10 De contacten van geheugenkaarten zijn erg gevoelig. Vooral bij een type als SmartMedia, waar deze onbeschermd op de kaart zitten. Hiermee dient voorzichtig te worden omgegaan. Zorg ervoor dat de contacten niet vet worden (niet aanraken) of dat er krassen op komen.

Eerste hulp bij ongelukken

Mocht zich ondanks een goed gebruik van de kaart een probleem voordoen waardoor de foto's niet meer op te roepen zijn of heb je per ongeluk de kaart gewist of geformatteerd, dan zijn er talloze hulpprogramma's in omloop om de data weer geheel of gedeeltelijk te redden.

Alex de Smit
| 12-01-2007
Boeken algemeen