Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Advies

Eén plus één is een nieuwe camera

Fotografie is fun, maar de perfecte camera vinden is minder leuk. Hoe bepaal je vooraf dat je nieuwe camera aan al jouw wensen voldoet? En hoe voorkom je met het bijna dagelijks verschijnen van nieuwe camera’s dat je een ‘verouderd’ model koopt? Over de belangrijkste aspecten en persoonlijke afwegingen in het selectietraject van de aanschaf van een nieuwe digitale camera.

Type camera

Hoewel er veel digitale camera’s te koop zijn, zijn ze onder te verdelen in vier types:

  1. Ultracompact
  2. Compact
  3. Geavanceerd compact
  4. Spiegelreflex

Ultracompact

Camera’s die in je borstzakje of kleine handtasje passen, vallen in de categorie ultracompact. Ze zijn dus klein en licht en hebben ook vaak een hoog designgehalte met rvs-behuizing en leuke kleurtjes. Het aantal pixels ligt zo tussen de 5 en 7 miljoen en ze zijn uitgerust met een 3x optische zoomlens, die meestal in het camerahuis blijft. Een groot lcd van minstens 2,5 inch (6,5cm) siert de achterzijde.

Hoewel wel een paar verschillende parameters zijn in te stellen, is fotograferen met een ultracompact toch vaak een kwestie van kijk-en-klik (point & shoot), waarbij de gebruiker voor negentig procent moet vertrouwen op de automaat. De kleine juweeltjes lenen zich vooral voor spontane foto’s van gezin of vrienden tijdens uitstapjes en korte vakanties.

Over het algemeen onderscheiden zij zich van camphones door een betere beeldkwaliteit, meer zoom, hogere ISO’s, een redelijke flits en een meer uitgebreide bediening. Omdat ze de grootte hebben van een mobiele telefoon, zijn het geen camera’s voor mensen met grote handen. De prijs loopt sterk uiteen van 150 tot 450 euro.

Compact

De gewone digitale compactcamera is eigenlijk het eerste type digitale camera waarover de consument jaren geleden de beschikking kreeg. Ze zijn iets groter (dikker) dan een ultracompact, maar niet zoveel zwaarder en zijn zonder probleem een hele dag in een handtas of jaszak mee te nemen.

Tijdens het uitlaten van de hond of onderweg in de auto hoeft geen spontaan fotomoment verloren te gaan. Het aantal megapixels van deze camera’s is ondertussen gestegen tot 10 Mp en met foto’s van 3648 bij 2736 pixels (!) maak je mooie afdrukken van 60 bij 45 cm (150 dpi). Het zoombereik van deze camera’s stopt niet bij 3 of 4x, maar wil oplopen tot 10x optische zoom (36 tot 360mm). Steeds vaker rusten fabrikanten ze daarom uit met beeldstabilisatie om ook bij ver inzoomen of weinig licht een scherpe foto uit de hand te kunnen nemen.

Om bewogen foto’s te voorkomen is tegenwoordig bovendien de maximale beschikbare gevoeligheid van de sensor ISO 800 of zelfs nog een stop hoger (ISO 1600). Een compactcamera leent zich nog steeds uitstekend voor kijk-en-klik-fotografie met veel scènevoorkeuzes, maar in veel gevallen zijn ook het diafragma, sluitertijd, gevoeligheid en belichtingscompensatie handmatig in te stellen. Je hebt dan meer controle over bewegingsonscherpte, scherptediepte en belichting. De prijsklasse varieert van 200 tot over de 500 euro.

Geavanceerd compact

Hoewel een gewone digitale compactcamera aan de wensen van de meereisende point & shoot-fotograaf voldoet, is de handmatige bediening niet geweldig. Ook de handligging en robuustheid zijn niet optimaal en snelheid en instelmogelijkheden zijn niet optimaal. Een geavanceerde digitale compactcamera is dan een volgende stap.

Deze camera’s zien er uit als spiegelreflexcamera’s, maar de lens is niet te wisselen en bovendien hebben ze een kleine sensor (behalve de Sony R1). Ze zijn wel relatief snel en hebben oneindig veel instelmogelijkheden. De handligging is erg goed, terwijl omvang en gewicht nog zodanig zijn, dat je zonder problemen een hele dag in een dierentuin of pretpark met de camera om je nek kunt lopen. En je sjouwt dan ook niet met losse lenzen. Het aantal pixels is niet hoger dan van een standaardcompactcamera, maar door de beter optiek van de lenzen kan de beeldkwaliteit beter zijn.

Het zoombereik is maximaal 12x optisch, waarbij dan in bijna alle gevallen beeldstabilisatie aanwezig is. Door de duurzame uitvoering en vele mogelijkheden is het prijskaartje van een geavanceerde compactcamera redelijk hoog (tot 750 euro), maar dan heb je wel een compleet systeem en geen kosten meer aan losse lenzen.

Spiegelreflex (d-SLR, digitale Single Lens Reflex)

Een geavanceerde digitale compactcamera is ontwikkeld om in veelvoorkomende gevallen een nagenoeg perfecte foto af te leveren op basis van de automatische instellingen van de camera of de handmatige bediening van de gebruiker. Voor professionele beeldkwaliteit of zeer specifieke fotografische onderwerpen (extreem groothoek, tele en macro, snelle sport en actie, hoogwaardige portretten) schieten zij echter tekort, omdat het ruisniveau boven ISO 400 te hoog is en het bovendien niet mogelijk is hoogwaardige lenzen te gebruiken met extreme brandpunten.

Een spiegelreflexcamera heeft deze beperkingen niet. ISO 1600 is bruikbaar, soms zelfs voor uitvergrotingen, en het brandpuntbereik van beschikbare objectieven loopt van 15mm tot 900mm (35mm-eq). Tevens zijn er erg goede macrolenzen op de markt met verschillende brandpunten. In specificaties overtreft een spiegelreflex bijna op alle fronten elke compactcamera. Ook de snelheid van opname en dataopslag is vele malen hoger.

Een spiegelreflex is echter geen kijk-en-klik-camera en fotograferen in de ‘groene’ stand (volledig automatisch) wil wel eens teleurstellingen opleveren. Enige ervaring met en kennis van fotografie is een must. Bij een spiegelreflex ontbreekt de mogelijkheid om filmpjes te maken. Verder moet je altijd door de optische zoeker je onderwerp kaderen en heb je hiervoor niet de beschikking over het lcd op de achterzijde (uitgezonderd de Olympus E-330). Voor bijzondere standpunten moet je dus op je buik gaan liggen of op een trapje klimmen.

Bij een compactcamera kan er geen stof op de sensor komen, maar bij een d-SLR wel. Als je veel lenzen wisselt, koop dan een camera met een intern systeem om stof op de sensor te reinigen. Een body koop je al vanaf 600 euro, maar reken altijd op een extra investering van minimaal 1000 euro voor twee redelijke zoomlenzen (18-70mm, 70-200/300mm) en een macrolens. Dan pas benut je de fantastische beeldkwaliteit van dit type camera.

Aard van de fotograaf (en onderwerpen)

Je fotografeert vooral spontane momenten tijdens uitstapjes met je gezin of vrienden of maakt ‘toeristische’ foto’s op je vakantie en je wilt niet teveel bezig zijn met de instellingen van je camera, dan moet je de aanschaf van een compactcamera overwegen. Je maakt dan in negen van de tien gevallen (zeer) geslaagde foto’s en je hoeft niet te slepen met zware tassen en accessoires. Voor een paar honderd euro ben je de trotse eigenaar van zo’n glimmend kastje.

Wil je echt licht bepakt zijn, dan is een ultracompact jouw camera. Vind je een fototasje geen bezwaar, dan ga je op pad met een gewone of met een geavanceerde compact. Leg je de lat hoger en moeten al je foto’s technisch in orde zijn en ga je voor je foto’s bovendien speciaal op pad of doe je dat in een studio, dan moeten de mogelijkheden van de camera en kwaliteit van het beeld hieraan kunnen voldoen.

Met een geavanceerde compactcamera benader je de perfecte score aardig, maar uiteindelijk ben je toch beter af met een spiegelreflexcamera. Vereiste is wel dat je daar dan ook goede objectieven bij aanschaft. Fotografeer je interieurs of landschappen, dan is een brandpunt van 20mm (35mm-eq) nodig en ben je een natuurfotograaf, dan moet je telebereik 300mm of verder zijn (met beeldstabilisatie).

Voor portretten en binnenfotografie is een lens nodig tussen de 35 en 100mm die behoorlijk lichtsterk is met een diafragma van f/2.8 of liever nog groter (f/2.0). Voor actie- en binnenfotografie zijn bruikbare hoge gevoeligheden (ISO 800+) zeer welkom.

Aard van de publicatie

Vroeger was het van belang bij de keuze van je digitale camera te letten op de manier waarop je je foto’s wilde tonen aan de rest van de wereld. Maar omdat de ondergrens van het aantal pixels momenteel 6 miljoen is (ca. 3000 bij 2000 pixels), kun je publiceren op een beeldscherm, beamer en internet (maximaal 1280 bij 1024 pixels), maar ook op fotoprint of drukwerk op A4 (ca. 300 dpi) of posterformaat 75 bij 50 cm (100 dpi). Wil je in print of druk echt naar het grootst mogelijke formaat of de hoogste kwaliteit, dan moet je camera over het zogenaamde raw-bestandsformaat beschikken.

Budget

Je kunt de lat voor je nieuwe camera nog zo hoog leggen, maar als je portemonnee het niet toelaat, dan zul je toch je wensen moeten aanpassen. Bij de verschillende cameratypes zijn al de bedragen genoemd waarvoor ze te koop zijn. Bij elke camera moet je echter rekening houden met extra kosten voor een tweede accu of set oplaadbare batterijen met oplader (40 tot 80 euro), minimaal één extra geheugenkaart (25 tot 100 euro), een cameratas (20 tot 150 euro) en, wil je het goed doen, ook een statief (50 tot 200 euro). Gemiddeld moet je budget voor deze accessoires ruimte hebben voor ongeveer 200 tot 300 euro extra uitgaven.

Hoewel een digitale camera een hele investering is, is de stand der techniek momenteel zodanig dat je van je nieuwe camera de nodige jaren plezier kunt hebben, mits je de verleiding van nieuwe modellen en specificaties kunt weerstaan. Verder hoef je nooit meer een rolletje te kopen en kost een digitale afdruk niet meer dan 10 cent.
Heb je lenzen bij een spiegelreflexcamera, dan kun je die, als je bij hetzelfde merk blijft, ook nog gebruiken op een nieuwe body.

Waar kopen?

Als je uiteindelijk de knoop doorgehakt hebt en je weet welke camera je wilt gaan kopen, dan is de grote vraag waar? Stel je een persoonlijke bediening op prijs, dan ga je naar een fotovakhandel of winkelketen. De kans bestaat dat je dan niet de laagste prijs betaalt, maar je kunt de camera in veel gevallen wel meteen meenemen en als je problemen hebt, zorgt de winkel voor de klachtenafhandeling. Wil je gewoon de laagste prijs, dan is shoppen op internet interessant. Kieskeurig.nl of Vergelijk.nl is dan een goed startpunt.

Let op dat je koopt bij een gecertificeerde internetwinkel, met telefonische informatie en eventueel een afhaalpunt. Wil je geen onverwachte problemen bij reparatie onder garantie, koop dan een Nederlands model. Soms worden buitenlandse camera’s aangeboden, maar dan verdwijnt de camera bij storing naar buitenland voor reparatie en dat kost veel tijd en moeite. Op veilingsites zijn soms camera’s te koop tegen prijzen die te mooi zijn om waar te zijn en dat zijn ze dan ook. De camera’s zijn gestolen, vertonen mankementen of bestaan alleen in de fictieve winkels van gewetenloze oplichters.

Conclusie

Met de bovenstaande uiteenzetting zijn je wensen te vertalen naar een bepaald type camera en vervolgens naar een specifiek model, zonder dat je er wakker van hebt gelegen. Let wel dat de grotegetallenrace je niet tot slachtoffer maakt. Want:

  • Meer dan 8 miljoen pixels heb je niet nodig (van beeldscherm tot mooie A3 afdruk). Boven de 8Mp wordt het ruisniveau bij hoge ISO’s te hoog (vooral bij compactcamera’s) en heb je grotere geheugenkaarten nodig, snellere verbindingen en grotere opslag en back-up.
  • Zoomen is leuk, maar alleen met optische zoom blijft de kwaliteit gehandhaafd. Vergeet digitale zoom. Zoom je verder dan 4x, dan is beeldstabilisatie een vereiste voor scherpe foto’s als je uit de hand fotografeert.
  • Een gevoeligheid van ISO 1600 voor een compactcamera levert geen bruikbare foto’s op. Meestal is dat bij ISO 400 al bijna niet meer het geval.

Voor de verschillen tussen digitale compactcamera’s en digitale spiegelreflexen lees je het artikel "Overstappen naar digitaal spiegelreflex".

Pieter Dhaeze
| 28-10-2006
Bulk 10-Daagse